Thứ Tư, 23 tháng 6, 2021

THẰNG NGỐ TÀU- CHƯƠNG MỞ ĐẦU

 


THẰNG NGỐ TÀU 

 


THẰNG NGỐ TÀU

(Truyên dài)

1

mở đầu

 

Năm ấy cha tui đã ngoại bảy mươi, khỏe mạnh lắm. Hàng ngày cụ vẫn chơi quần vợt, cuối tuần đi chơi Golf với mấy đại gia hàng con cháu. Ngày trước bọn này chịu ơn cha tui nhiều nên giờ chúng bao hết. Dân nam bộ chịu chơi và tình nghĩa lắm, tuy cụ tui là người Bắc. Tui và đứa  em gái út sinh ra tại Sài Gòn, trở thành dân Nam kỳ hết trọi, nói tiếng Sài Gòn ngọt hơn dân gốc, thậm chí có lúc gấp, còn đọc bản tin thay cho biên tập viên chính thức.. Hai chị tui sinh ra ở Bắc khi cụ còn ở ngoải, mãi sau này ổn định công tác ở Sài Gòn cụ mới đón mẹ vào. Nên các chị lớn hơn tui cả chục tuổi, đều đã thành gia thất. Tui là con trai độc nhất nên cụ cưng lắm, học xong là có việc làm ngon. Mẹ tui mấy năm sau sinh tiếp đứa em gái khi bả đã xấp xỉ năm mươi. Cả thời tuổi trẻ vất vả, lam lũ, lại sinh con lúc đã có tuổi, nên mẹ tui ốm đau suốt, dù đầy đủ thuốc men , bệnh viện cao cấp, nhưng chống được bệnh chứ sao chống được mệnh, mẹ đã bỏ chồng con ở lại mà ra đi, khi đó cô út mới mười hai mười ba tuổi..., Rồi tui cũng lập gia đình, chiều lòng vợ tui xin ra ở riêng, cha tui cũng thoáng lắm, chẳng những không phản đối mà còn mua cho vợ chồng tui một căn hộ, còn cụ ở với cô út, giờ cũng đã khá tuổi rồi mà vẫn chưa chịu lấy chồng.  Sài Gòn nắng nóng là chuyện thường, cụ vẫn  quần đùi cởi trần. Nhưng chiều hôm ấy, trời trở mát, cha tui bỗng ho sặc sụa. Kéo dài mãi đến tối vẫn không dứt. Nhận được điện cô út gọi, tui vội vàng rời bàn dựng, phóng xe về ngay, may lúc đó tui đã hết phiên trực biên tập lên sóng. Cụ mệt và khó thở lắm. Cả nhà bèn đưa  cụ đi bệnh viện Thống nhất kiểm tra. Tui có mấy thằng bạn ở đó nên thủ tục rất nhanh, chẳng mấy chốc đã lấy máu đem đi xét nghiệm. Rồi sang siêu âm, chụp X  - quang. Ngồi chờ kết quả khá lâu, ông cụ vẫn ho và mệt rũ rượi. Rồi thằng bạn bác sĩ ra gặp tui, ngoắc tay gọi tui ra một chỗ khuất. Hắn bảo:

   -    Nói riêng với mi, chúng tao đọc phim, thấy có chuyện khó nên phải đọc đi đọc lại.

   -    Mi cứ nói thật đi, ông cụ tau bị cái gì

Hắn ngập ngừng, tui phải dục, hắn nói nhỏ

   -  Chúng tao thấy tim phổi bình thường, nhưng có một vết lạ nằm ngoài giữa tim và phổi, chúng tau nghĩ...

Tui bắt đầu sốt ruột và lo lắng, gặng hỏi

   -     Nghĩ gì , nói nhanh lên, mi dấu tau làm gì .

   -   Mi đừng nói cho ai vội, chúng tau nghĩ là ông cụ nhà mi có một khối u trung thất, chưa biết u ác hay u lành. Chờ giáo sư chủ nhiệm khoa sáng mai đến hội chẩn đã. Mi để cụ ở lại bệnh viện để bọn tau theo dõi, rồi mai chụp MRI. Bây giờ tạm thời chúng tau cấp cho cụ ít thuốc ho, giảm đau và thuốc ngủ đã. Chuyện này không đơn giản đâu, nằm ngoài chuyên môn của Bệnh viện này, nên chúng tau sẽ phải gửi cụ sang Bệnh viện chuyên khoa. Bên đó không có tiêu chuẩn cao cấp hay dân thường đâu, nên ông già mi dù có tiêu chuẩn cao cấp, nhưng cũng không có được phục vụ như ở đây, tau sẽ nói với mấy thằng bạn bên ấy giúp. Ngoài ra tau cũng gửi các xét nghiệm ở đây sang cho bạn tau, để bớt được tiền xét nghiệm phần nào, dù có bảo hiểm. Bên ấy ngoài tầm với của chúng tau, tau chỉ giúp được đến vậy, mi nhớ nhập gia tùy tục nhé.

Tui hiểu ý gật đầu. Bạn bè dân Sài Gòn mấy khi nói dối nhau.

Cụ tui bị ung thư ác tính thật, không mổ ngay thì không có cách gì nữa. Dù có bạn bè, nhưng muốn mổ ngay, chúng tui xin mổ dịch vụ, dù tốn cả trăm. Mọi việc xẩy ra suôn sẻ, sau khi qua mấy ngày nằm phòng hậu phẫu chăm sóc đặc biêt, mà họ gọi là ICU (Intensive Care Unit), cụ được đưa về phòng bệnh thường để hồi phục. Phòng bệnh này có người đã mổ lẫn bệnh nhân chờ mổ. Dù nhà có osin, chúng tui không yên lòng để chị ấy phục vụ cụ lúc hiểm nghèo này. Hai anh em tui chia nhau túc trực bên cụ, em gái tui trực ban ngày, tui lo ban đêm. Tối khuya, như bao người đi chăm bệnh nhân khác, tui trải mảnh chiếu nhựa tàu dưới đất, nửa dưới gầm giường , nửa ở khoảng trống giữa hai giường bệnh, lâu dần cũng quen, ngủ ngon lành. Giường bệnh sát cạnh là một bênh nhân từ địa phương lên. Ông có lẽ cũng sáu bảy mươi như cha tui, da ngăm đen vì nắng, khuôn mặt phúc hậu, mũi cao mắt sáng, chắc thời trẻ cũng thuộc loại đẹp trai. Ông bệnh nhân này nói tiếng bắc, chị vợ và mấy đưa con chia nhau lên chăm sóc thì nói rặc nam kỳ. Bà vợ còn khá trẻ so với ông bệnh nhân, mới nhìn thoáng bà thì ước độ 55   - 60 là cùng. Tui thấy vóc người bà dong dỏng, cặp mắt hiền dịu, buồn thầm kín. Tóc chỉ mới lơ thơ mấy sợi bạc . Nhìn dáng người thanh mảnh, da trắng và thoạt nghe tiếng nói , tui đoan chắc là người miền tây. Tui lân la làm quen:

   -    Cô ở miền tây lên à

   -    Không , tui ở Tây Ninh xuống.

   -    Thế mà con cứ tưởng cô là người miền Tây.

   -   Ủa , cậu tài thật. Đúng tui là dân miền tây, tận Cà mâu cơ, nhưng lưu lạc lên miền núi Tây Ninh, ở đó lâu lâu lắm rồi. Ở Cà Mâu chẳng còn bà con họ hàng nào nữa cả, chiến tranh mà con ! Cô là con thứ tư trong nhà.

   -   Dạ, cô Năm, Chú chữa trị bệnh gì hả cô, chắc chú là cựu chiến binh vì con thấy người đến thăm chú toàn nói về thời đánh nhau.

   -   Đúng đấy con ạ. Chú Tư nhà cô là thương binh, cựu chiến binh, xuống đây để chờ mổ. Người ta chẩn trị là ung thư ruột, ruột non hay ruột già gì đấy. Chờ hơn hai chục ngày mà lúc nào hỏi cũng bảo chưa đến lượt. Khổ lắm con ạ. Nhà thì xa, cô thì bị bệnh tim, chẳng làm ăn được gì, chỉ ăn nhờ vào lương hưu và tiền trợ cấp thương binh của chú thôi. Chú thì lo cô đau tim, không cho cô xuống thăm, nhưng hôm nay có việc quan trọng nên từ ba giờ sáng, hai mẹ con đã lai nhau xuống đây. Chú thì nóng tính như lửa, chuyện này mà cô không xuống để lựa lời khuyên giải, thì nhận được tờ giấy thông báo quyết định không giải quyết khiếu nại đền bù của chú, chắc chú sẽ đập nát cái gường bệnh và cái phòng bệnh này mà lao ngay về được thua với ông quan chức ở tỉnh mất.

Chiều hôm đó , khi tui vào thay em gái, thì thấy ngồi trên dường bệnh chú thương binh là một ông mặc quân phục không đeo sao , vạch gì cả. Ông túm tay chú Tư, nói oang oang

  -  Sao mày không báo cho anh em bọn tao ngoài bắc biết. Nghe tin thằng Uẩn nó nói, mày gặp bạo bệnh, đang chờ mổ tao vội vàng bay vào ngay sợ không kịp, gặp mày chốc lát rồi phải bay về ngay, công việc đang chờ. Đây có ít quà chè Tân Cương mà mày vẫn thích, tao mang cho mày đây. Nhớ là có chuyện gì thì báo ngay.

   -   Tao đã mệnh hệ gì đâu mà bọn mày lo thế, mấy chục năm bom đạn không chết sao mà giờ dễ chết vậy. Mày đừng lo.

   -   Thôi tao phải ra sân bay ngay cho kịp. Mày bướng lắm. Thời thế bây giờ nó khác, phải theo thời thế thôi, sống cái đã, chuyện gì thì bàn sau. Chết rồi thì còn gì nữa.

Ông bạn to lớn đó chia tay. Thằng con trai đầu trọc cỡ 40   - 45 tuổi , nói:

   -  Lâu rồi ba không uống chè Tân cương, con pha cho ba một ấm nhé. Chú thương binh gật đầu. Một lúc thấy nó kêu lên:

   -   Ba ơi, không phải chỉ có chè Tân Cương đâu, có cả một phong bì dày lắm bác ấy dấu vào đây này....úi ba ơi mười lăm triệu ba ạ

   -  Con làm gì mà sợ phát hoảng lên như thế, bác ấy là bạn ba từ thời thiếu sinh quân tóc còn để chỏm. Vào sinh ra tử với ba, tình nghĩa như anh em ruột thit. Bác ấy ra quân, lên núi trồng chè, nay thành đại gia số một sản xuất xuất khẩu chè Tân Cương, đang xây nhà máy chế biến chè xuất khẩu, bận thế mà vẫn cố bay vào đây gặp ba mấy phút. Trong tủ đồ còn nhiều phong bì của bọn CCB ba còn chưa bóc. Nhân tiện con bóc ra để vào một chỗ đưa cho má con.

Loay hoay một lúc, nghe tiếng cậu nói nhỏ “ Tổng cộng lại, hơn hai mươi lăm triệu ba ạ”.

Gần tối , khi hai mẹ con chuẩn bị lai nhau về, tui tranh thủ gặp bà vợ nói nhỏ:

   -   Cô Năm ơi, cô nghe lời con, chú Tư có nằm đó chờ cả tháng cũng không được mổ đâu. Con chăm ba con ở đây con biết. Cô khuyên chú nên tình nguyện đăng ký xin mổ dịch vụ đi, con có bạn bè ở đây, con giúp chỉ cho, muốn mổ ngay ngày mai cũng được. Cô tin con đi, con là nhà báo, ba con là cán bộ cao cấp mà con còn phải xin mổ dịch vụ cho ba con, thì chú Tư còn phải chờ đến bao giờ nữa. Con đồ rằng, mổ ung thư ruột cùng lắm dịch vụ cũng không quá năm chục đâu, còn hơn chờ đợi hàng tháng, chăm sóc, nhà ở Sài Gòn còn đỡ. Cô chú ở tận tỉnh xa sao gánh nổi.

   -   Ờ, cô cũng nghe người ta đồn thế. Giờ thì cô tin con rồi. Cô sẽ khuyên chú đừng bướng nữa, nay còn ai thương đến thương binh nghèo nữa đâu. Trăm sự nhờ con giúp cô chú.

   -   Vâng ạ.

Mọi chuyện suôn sẻ, chú Tư được hẹn chuẩn bị, hai hôm nữa sẽ mổ dịch vụ.

Hôm sau, cả nhà gồm hai cô con gái, hai trai một lớn đầu trọc, tui gặp nhiều lần, cậu con trai đang học ở Cần Thơ tui mới gặp lần đầu. Cô năm cứ ngồi bên cạnh, nắm tay chú Tư khóc thút thít. Chú ngồi dậy, choàng vai cô, một tay run run chùi nước mắt cô. Tui không dám nhìn, vì lần đầu tui gặp cảnh thương yêu câm lặng mà cảm động đến vậy. Rồi chú lên tiếng

   -  Thôi, má mi đừng khóc nữa, cứ ký vào cái giấy cam kết đồng ý mổ, lỡ có gì không may thì không kiện cáo thôi mà, họ đưa cho mình đó, để mai sớm tui được mổ.  Tui còn sống sờ sờ đây nè. Tui cho gọi cả nhà xuống đây, vì sắp có trận đánh lớn. Má con mi không nhớ tui là chỉ huy tác chiến mà, nên trước trận đánh phải lo kế hoạch , kể cả sau khi kết thúc chớ.

Cô Năm cứ run run cầm bút mãi không ký được, chú Tư bảo “thôi, để thằng hai ký thay cũng được, rồi đưa cho họ ngay đi.” Một lúc sau, nó trở lại, bảo tiền mổ là bốn lăm triệu, tiền thuốc thang, nằm viện trong định mức thì có bảo hiểm trả, không phải lo. Chú Tư nghe xong thì cười tươi:

   -  Tiền bạc thế là khỏi lo rồi nhá, bạn bè anh em cho được gần ba chục rồi, còn bao nhiêu nữa cũng vay mượn đủ cả. Mổ xong mà trời cho sống thì còn lương hưu, trợ cấp thương tật , dành trả dần cũng đủ. Lỡ ra mổ có chuyện gì thì má con mi lấy tiền phúng viếng mà trả...

Cô Năm đã thôi khóc, nghe thế lại đấm lưng chú Tư thùm thụp:

  -   Phỉ phui, người ta đang lo thúi ruột thúi gan đây mà ba mi còn giỡn được..

   -   Ba nói nghiêm chỉnh đây má và các con nghe cho rõ. Nếu cha có mệnh hệ nào thì má với các con nhớ đem tro cốt ba về Bằc Giang đặt nằm bên ông bà nội. Nhà ta có mảnh đất và căn nhà ở phố, tuy bị bọn chính quyền nó cướp không 25 m2, nhưng vẫn còn giá trị lớn. Chuyện đòi cho được 25m2 đó ba làm chưa xong, nay giao cho thằng út lo tiếp tục. Út là đứa có học nhất trong nhà, giá nào thì cả nhà cũng phải lo cho nó học xong Đại Học để tiếp bước cha đòi lại công bằng. Nhớ chưa?

Cả nhà chẳng ai nói lời nào. Rồi chú Tư lại nói tiếp, đúng là giọng của ông tiểu đoàn trưởng chỉ huy tác chiến.

  -  Giờ đến chuyện nhà cửa. Nhà đất nội thành đang có giá. Má con tụi mi hãy tìm mối bán đi ngay, rồi nhân lúc đất rẫy ven đô đang nhiều, giá thấp, chọn mua lấy một miếng. Chuyện này ba đã bàn với má các con rồi, má với ba cũng đã đi tìm được mấy cái rẫy ưng ý, giá thấp, các con cứ theo ý má mà làm. Mua cái rẫy rồi cất cái nhà nhỏ, chắc còn thừa nhiều tiền. Nếu ba được trời phù hộ, thì Ba má giữ một nửa dưỡng già. Một nửa còn lại thì chia đều cho bốn đứa, trai gái như nhau. Thằng út thì lấy tiền đó để lo học cho xong. Thằng hai không muốn lập gia đình, muốn lên núi đi tu hay tu ở nhà với ba má tu thì cũng được, ba không phản đối. Nếu ba không may thì tiền tuất của ba và tiền dưỡng già của ba má phải dành cho má các con. Nhà ta tuy nghèo nhưng giàu tình nghĩa, các con nhớ giữ truyền thống giúp đỡ thương yêu nhau. Nghe rõ chưa. Hết.

Tui nghe mấy tiếng “dạ” nho nhỏ, mà muốn ứa nước mắt.

Chú Tư ngồi lặng một lúc, tựa lưng vào thành dường, thở gấp. Cả bệnh phòng không hiểu sao mà im phăng phắc, dường như nghe cả tiếng lá rơi nghiêng ngoài cửa sổ , như nhà thơ nào đó viết, dù tiếng nói của chú Tư rất nhỏ, chắc chỉ có tui ngồi sát giường bên cạnh nghe rõ. Hết mệt rồi chú lại nói tiếp:

   -   Chiều nay cả nhà về hết đi, chỉ có thằng Hai ở lại với Ba. Mấy ngày tới, không đứa nào được đưa má xuống nữa. Ở nhà mấy đứa phải chăm sóc má. Má các con bệnh tim, phải giữ sức khỏe, không để má phải lo lắng. Các con nghe lời Ba, chăm sóc má, thế là ba hạnh phúc lắm rồi.

Hôm sau chú tư đi mổ, nghe cậu con cả đầu trọc nói là thành công, đưa về khu ICU rồi. Cậu thu dọn đồ đạc, rồi chào tui, bảo” tui lên gần phòng ICU cho tiện, không được vào nhưng bên ngoài có cái hành lang rộng, đêm tui trải chiếu nằm cũng tốt”. Chỗ gường bệnh trống chú Tư để lại, chốc lát đã có bệnh nhân mới tiếp quản. Từ hôm đó tui không còn gặp chú Tư và gia đình đó nữa.

Bẵng đi hai năm, thằng bạn cùng học báo chí với tôi năm nào , nay đã là chân lãnh đạo ngành tuyên giáo nằn nì với tui:

   -   Mi cho ekips của mi sáng mai lên đây giúp tau đi, có chuyện gấp.Tau sẽ cho xe đưa rước.

   -    Chuyện chi hả.

   -   Thì cứ lên đây đã, nhớ đủ cả đạo diễn, quay phim và biên tập viên nhé.

Đến nơi lúc bảy giờ mới biết, hóa ra hôm ấy có cuộc tiếp xúc cử tri, có cả cấp cao nhất nhì trung ương về dự. Thằng bạn tuyên giáo trong ban tổ chức, hắn nằn nì tui rằng tuy tỉnh có đài tỉnh, nhưng đưa được tin lên VTV và HTV vào giờ vàng thời sự thì vẫn oai hơn. Sau chầu cafe giải nhiệt thịnh soạn, tui cho ekip dàn dựng máy quay, thu âm và giao cho BTV tập tài liệu , diễn văn, khách mời, khách chủ, kịch bản dự kiến...mà thằng bạn tuyên giáo đã chuẩn bị sẵn cho tui. Xong việc đâu đấy, thì cũng gần đến giờ. Người tham dự cũng đã lục tục kéo đến, an ninh, kiểm tra làm việc như cái máy. Thế mà bỗng nhiên có đứa dáng vẻ như an ninh bảo vệ hớt hải chạy vào phòng ban tổ chức, kêu toáng lên với thàng bạn tuyên giáo: “Chết rồi, toang rồi các ông ơi. Không biết bọn vòng ngoài làm sao mà để lọt lão già này vào rồi, hắn ngồi ngay hàng đầu không sao đuổi đi được”.

Cả ban tổ chức cuống quýt. Đầu tiên thằng bạn tuyên giáo ra lệnh, chưa khai mạc vội, chúng mi cứ mời các đại biểu VIP ngồi trong phòng khách, tiếp đón thật trang trọng, và nhắn thầm cho Chủ tịch cố tìm cách nói chuyện lâu với các VIP, khi nào mời ra sẽ báo. Tôi phục cái tài chỉ huy tháo vát của thằng bạn tuyên giáo này quá chừng, mọi người nghe răm rắp.

Tui theo thằng bạn chạy ra hội trường xem chuyện gì. Cậu AN ninh bảo vệ chỉ tay nói “ Đấy, cái lão già mặc quân phục đeo huân chương ngồi ngay hàng đầu đấy”. “Các cậu công an đâu, đuổi không ra thì cưỡng chế”. Thằng bạn tui nói.

  -  Dạ, không được ạ, chẳng ai dám động đến đâu. Nói bằng lời lẽ thì lão ta bác được hết. Tui đã gọi cho Công an phường ép vợ lão ta gọi điện bảo có việc gấp, nhưng lão ta nói gấp chi mà gấp, bọn nó ép bà gọi chứ gì.

  -  Lão già ni mà ngồi đây  rồi phát biểu thì toang hết.  Thôi, gọi cho giám đốc Công An tỉnh đến gặp tui mau lên.

Ông Giám đốc đến liền, to nhỏ gì đấy với thằng bạn, tui không nghe rõ, chỉ loáng thoáng nghe ông Giám đốc nói để tui chỉ thị gọi ngay Trung tá Đường bên cơ động đến ngay giải quyết việc này, trong lúc chờ không được manh động. Tôi thấy lạ, vội chạy xuống hội trường đến chỗ ông lão, thoáng thấy mặt quen quen. À, nhớ ra rồi, tôi vội chạy ra ngồi sát bên:

  -   Ủa , chú Tư đây à, chú không nhận ra con ư ?

  -   Này, mi là ai, tau quen biết mi chi đâu?

  -  Chú quyên con thật rồi. Hồi chú nằm chờ mổ, con chăm ba con bên cạnh giường chú đó.

  -  Chui cha, mi đó hả con, quên sao được. Cô Năm cứ ân hận không hỏi tên con để tạ cái ơn con đã giúp chú. Này cha con sức khỏe thế nào ?

  -  Dạ, cha con mất đã hơn năm rồi...

  -  Trời ơi, sao lại...

Chú chưa nói dứt lời thì đã thấy thằng bạn và mấy người trong ban tổ chức kéo đến. Tôi bảo :

  -  Đây là chú Tư, thương binh, cựu chiến binh, người lương thiện tui quen biết mà. Sao các anh hỗn với chú Tư thế, lại còn kêu Cơ động...

Chưa nói hết câu thì đã thấy một anh Trung tá cùng mấy trợ thủ đến. Anh Trung Tá nắm lấy tay chú Tư, máu nhà báo nổi lên, tôi đứng chắn ngay ở giữa rồi trừng mắt, rút thẻ nhà báo ra nói: “Đồng chí Trung Tá, đồng chí định làm gì với chú Tư...”

Anh Trung tá bất ngờ lúng túng “ Ơ, ơ...tui có làm chi đâu, ba à ba nói một câu với nhà báo giúp con đi ...”

Chú tư nói” Mi đến đây làm chi, phận sự của mi ở đây hả”

  -  Ba ơi, ba thương con với, ba ra đây với con, con có chuyện muốn thưa.

  -   Không đi mô hết, nói chi thì nói đi

Rồi chú Tư quay lại nói với tui:

  -  Nó là con rể của tui đó”

  -  À , thế mà con không biết, lại cứ tưởng..

  Anh trung tá như bắt được vàng, vội chắp tay nói với tôi “ tôi lạy nhà báo, nhờ nhà báo nói giúp tôi nói với ba tôi, là ba ra ngoài có chuyện nhà muốn thưa, có nhà báo chứng kiến”. Tui lúng túng quá chẳng biết ma xui quỷ khiến thế nào mà lại nói với chú Tư:

  -  Chú Tư ơi, chắc có chuyện gì khó nói ở đây, thôi thì chú ra góc nói chuyện vậy, không bước ra ngoài cửa đâu, xong lại vô thôi mà.

  Chú Tư ngẫm nghĩ rồi từ từ đứng dây. Cậu Trung tá quay ra nói mấy cậu CA đi theo “ Các đồng chí đi ra ngoài đi, đừng lảng vảng ở đây nữa”. Tôi dắt chú Tư đi đến góc nhà vắng vẻ, sau mấy cái pano. Cậu Trung tá đi theo sát. Ra sau tấm pano rồi, cậu trung tá sụp quỳ xuống miệng lẩm bẩm:

  -  Con lạy ba, ba thương con gái ba, thương sắp nhỏ cháu ba, thương con rể của ba, ba về đi. Ba mà còn ngồi đây thì họ sẽ kỷ luật con, đuổi ra khỏi ngành, bơ vơ ai nuôi vợ con đây.

  Chú Tư hơi gắt:

 -  Ai bày cho mi cái mưu kế ni hả”. “ Ông Giám đốc CA tỉnh đã nói với con như thế, họ nói là họ làm đấy. Ba có thương chúng con không, con lạy ba.”

 Tình cảnh thật oái ăm, tôi bỗng thấy tay chú Tư mà tôi đang nắm run lên nhè nhẹ, rồi run lên bần bật. Chú mím môi như ghìm cơn tức giận, à mà không phải, tôi thấy nước mắt chú rơi không kìm được, cả anh Trung Tá cũng cúi gằm khóc nức nở. Tay vẫn run, nước mắt vẫn rơi, trời ơi, nước mắt của hai người đàn ông rắn rỏi đành buông theo số phận, sao mà đau lòng đến vậy ! Lau nước mắt cho chú Tư, anh trung tá, giờ tôi biết tên là Đường cũng tự lau khô nước mắt, tôi dắt tay chú Tư, run run bước ra cửa, anh Đường cũng bước theo. Ui chao ơi, một cuộc tiếp xúc cử tri công khai mà đau xót đến thế này ư.

Chúng tôi bước ra ngoài trong im lặng. Không ai nói một lời, trước lúc chia tay hai cha con, bỗng chú Tư lên tiếng:

  -   À chú quên hỏi tên con.

  -  Dạ con tên Tuấn, thứ ba trong nhà ạ. Con là nhà báo ở đài truyền hình dưới thành phố

  -  Tư Tuấn này, xong việc thì rẽ qua rẫy nhà chú chơi nhé, bảo thằng Đường nó ghi địa chỉ và điện thoại cho, đến rẫy nhà chú, không có tên phố , số nhà đâu, cứ hỏi nhà chú Tư thủy lợi là ai cũng biết.

  -   Dạ, nhất định xong việc ở đây, con đến thăm cô chú ngay.

Hội nghị tiếp xúc cử tri khai mạc, mọi việc diễn ra đúng như kịch bản. Người nào phát biểu, ai chất vấn điều gì, ai ca ngợi thế nào, ai kiến nghị ... đều rất hoàn hảo. Phần tui cũng rứa. Góc máy quay chỗ nào, điểm nhấn cận cảnh nhắm vào ai, toàn cảnh ra sao, dừng ở đại biểu nào...đều không sót. Tui cũng chẳng mấy để ý đến hội nghị, cầm luôn tài liệu đã chuẩn bị sẵn, rồi gõ bàn phìm hơn trăm chữ , giao cho cô trợ lý biên tập lại cho chỉn chu.  11 giờ đã giải tán, ai nấy đều phấn khởi. Cử tri lục tục ra về. Đại biểu và quan chức được mời cùng sang nhà khách tỉnh. Cỗ bàn đã dọn sẵn. Tui cùng ekip xem lại cảnh quay, rồi tui chỉ đạo đưa đoạn nào, chuyển cảnh ra sao...nhất nhất trợ lý biên tập ghi lại, tính toán cho vừa đúng hai phút lên hình. Tui bảo bây giờ các cô cậu ăn tạm cái gì đó rồi về Thành Phố ngay, sao cho kịp đến đài trước 4g30 chiều, dàn dựng, ghép lên chương trình xong trước 6 giờ để còn kịp duyệt. Tui còn có việc ở lại đây ít bữa, mọi chuyện theo điều hành của trợ lý biên tập.

Vừa dăn dò anh em xong, thằng bạn tuyên giáo đến vỗ vai kéo tui ra bảo:

  -  Mi vừa cứu tau một bàn thua trông thấy. Không có mi giúp tống khứ cái lão già ấy thì toang hết, tỉnh toang, sự nghiệp của tau cũng đi tong, giờ sang nhà khách ăn trưa đi. Chiều anh em mình đi nhậu chết bỏ, cho mi biết mùi núi Bà đen..há há

Tôi sầm  mặt lại:

  -  Sao mi nói hỗn với chú Tư thế.

  - Kể ra mi trách tau cũng đúng thôi, nhưng quen đi mất rồi. Thời buổi bây giờ mà ổng còn dám công khai phê bình cả bí thư , cả chủ tịch…lại còn đòi làm cho đúng luật pháp, chỉ thị nghị quyết thì ai mà chịu nổi. Tau cũng xấu hổ lắm, biết ông cụ này đúng 100%, nhưng mà nếu tau không làm vừa lòng mấy ổng ở trên thì ăn cám à. Mi làm đúng nghề báo chí sướng quá chứ tao phải chạy vạy sầy vai trợt vẩy mới được cái chức vụ này, chẳng lẽ lại để tuột à.

Thấy nó buồn buồn, tui cũng thấy thương thương. Ừ, có lẽ nó nói cũng đúng, như người xưa bảo ,thời thế thế thế thời phải thế. Máu nghề nghiệp nổi lên, tui chợt nghĩ, chuyện ông cụ này chắc có điều đáng tìm hiểu lắm đây, thế nào mình cũng phải gặp khai thác, bèn bảo hắn:

  -  Tau đã đăng ký cho mi 2 phút, tin xếp hàng thứ ba, giờ vàng thời sự toàn quốc. Mi lo cho quân tau nó sẽ về ngay để làm chương trình cho kịp. Mà tối nay không đi nhậu được đâu. Tau có việc. Mi kiếm cho tau một cái xe, Hon da cũng được.

  -  Không cho thêm lên ba phút hay hai phút rưỡi được à.

  -  Không được đâu, hai phút là quá hậu hỉ cho tình nghĩa anh em rồi.

Hắn nhét vào túi của tui cái gì cồm cộm, tủm tỉm cười

  - Yên tâm đí, dân núi Bà biết chơi đẹp mà. Tau điều cho mi hẳn cả cái xe công vụ mới coóng của tỉnh. Còn đây là lộc của địa phương cho mi.

Tui yên lặng, đúng là như các cụ nói “ thợ may ăn giẻ, thợ vẽ ăn hồ” thôi mà. Cái nước mình nó vốn thế !

Ba giờ chiều, tôi đưa cho cậu lái xe trẻ cái địa chỉ mà anh Trung tá Đường ghi cho hồi sáng. Nhìn một lúc, cậu lái xe nói: “Chỗ ni hơi xa thành phố và cũng còn heo hút lắm. Không có số nhà, đường phố hả chú”. “Ừ không lo đâu, cứ đưa đến đó, có mấy nóc nhà thôi mà, hỏi tên chủ nhà thì ai cũng biết.”

Xe chạy chừng nửa tiếng thì đến nơi bìa rẫy, đường đất. Tui bảo lái xe dừng lại, hỏi một chị đang lúi húi trong vườn. Chị nhìn chúng tôi ngạc nhiên, nhưng hồ hởi chỉ tay:

  -   Há há, nhà ông Tư thủy lợi há, đó đó, nhà có cái mái đỏ, thứ hai ở cuối đường đất .

Tôi nhìn thấy cái nhà rồi, ước cách chỗ xe đỗ 50 m. Tui bảo cậu lái xe, tui xuống đây, cậu về đi, có khi túi ni tui ngủ lại đây, nếu cần về thì tui gọi.

  -   Dạ được chú ạ. Con được phân công phục vụ chú 24/24 giờ, con ngủ và trực luôn ở cơ quan tỉnh ủy, lúc nào chú gọi là con có mặt liền.

Tôi lững thửng đi bộ đến trước cửa nhà. Ngôi nhà nhỏ nhưng kiến trúc rất bắt mắt. Vườn cây rộng, hơi có vẻ âm u vì có nhiều cây lớn phía vườn sau . Sân trước có dàn phong lan, đang nở mấy nhành hoa hồ điệp tím biếc pha nhụy trắng rủ xuống, hàng rào cây cắt xén gọn gàng, dưới hàng hiên treo vài lồng chim cảnh, tuy ở rẫy nhưng vẫn không có vẻ quê mùa, trái lại trông rất phong lưu nho nhã. Tôi nhìn qua khe cổng, thấy có người đang lúi húi bên cái chuồng nuôi thú, nhìn kỹ thì đúng là cô Năm, cô vẫn cái dáng dong dỏng, không thay đổi mấy so với khi gặp ở bệnh viên. Tôi đẩy nhẹ cổng bước vào:

  -    Con chào cô Năm ạ.

Cô Năm giật mình, ngước mắtt lên nhìn, vẫn đôi mắt phụ nữ miền Tây buồn thăm thẳm ấy.

  -   Ủa, ai gọi đấy.

  -   Con đây, cô năm không nhận ra con à

  -  À à, Cô nhận ra rồi, có phải gặp con hồi ở bệnh viện không đấy, quên sao được, trông bây giờ rắn rõi quá!  - rồi cô luống cuống quay vào phía trong gọi to

  -  Ông ơi, ông ơi, khách quý đến nhà đây rồi.

Đẩy cửa bước ra, chú Tư mặc độc chiếc quần xà lỏn, một vết sẹo to bên sườn trái, có lẽ là dấu vết của một mảnh đạn, nên nhìn hơi vẹo người. Tôi vội vàng chạy đến, hai chú cháu ôm nhau, chú Tư nói to:

  -   Má nó ơi, thằng Tư Tuấn nó đến rồi đây nè, bà khỏi tiếc là không kịp hỏi tên nó, nó đây nè. Bà có cái gì cho chú cháu tui lai rai thì vô dọn mau lên. Đi vô đây con.

Vừa định bước theo chú, chợt thấy trong chuồng một con trăn đất to tướng đang cuộn tròn ngủ.

  -   Nhà chú nuôi trăn à?

  -   Ừ, nuôi nhiều thứ lắm, đây con xem nè

Rồi chú dẫn tôi xem một chuồng nuôi hai ngăn, mỗi ngăn một cặp nhím. Lai một chuồng khác, chú hỏi “có biết con gì đây không? “ .Tôi ngần ngừ “ Có phải rắn mối không chú.” Chú cười ha hả:

  -   Đúng là dân Sài Gòn chính hiệu. Đó là bầy tắc kè hoa , nuôi loại này khó lắm , không dễ như rắn mối đâu. Chú chắc là người đầu tiên nuôi được tắc kè. Nó quý lắm đó, để làm thuốc mà, không biết nuôi nhốt chất lượng có bằng tắc kè tự nhiên không.

Chú kể say sưa như quên mất tui là khách đến chơi, cô Năm lại chạy ra dục:

  -   Ơ hay, ông vừa dục tôi, mà rồi quên, không mời thằng Tư vô nhà à. Nước nôi , đồ nhậu đã dọn lên rồi cho hai chú cháu lai rai. Vào nhà đi con, chú Tư con cứ hay vô ý vô tứ như thế đấy.

Vào nhà, chú vơ vội cái áo khoác vào, giờ trông chỉn chu, quắc thước, không như một ông già gầy gò, vẹo vọ, gân guốc lúc cởi trần.

  -   Sáng nay ghe con nói mới biết cụ thân sinh ra con mất rồi, chú chưa kịp hỏi gì thì bọn nó đã đến....

Cô Năm vừa bưng  đồ nhậu ra, đứng sững lại :

   -   Cụ mất rồi hả con. Hôm ấy thấy cụ mổ xong, hồi phục tốt mà.

  -   Dạ, ông già con sau khi mổ lành thì phải chuyển sang bện viện Thống nhất hóa trị. Một năm đầu thì phấn khởi lắm, nhưng năm sau thì yếu dần, u hạch nổi khắp nơi, cụ đau đớn lắm rồi mất...

  -   Namo Adidda Phật..cầu cho vong linh cụ siêu thoát về với cửa Phật  - cô Năm rơm rớm nước mắt- may mà chú Tư mổ xong càng ngày càng khỏe ra, chú bảo vì chú là lính chiến mà, trời phật còn thương.

  Chú Tư cũng rầu rầu nói:

 -   Trời kêu ai người nấy dạ thôi con à. Cùng là bộ đội cả nhưng ba con là bộ đội cao  cấp, chú là lính chiến, màn trời chiếu đất, thịt da cứng như hòn gạch nung quá lửa, cái con ung thư nó chưa gặm nổi thôi. Con là dân thành phố, chú hỏi thật, cô chú mời con ở đây chơi với chú ít bữa, giữa rừng giữa núi, nghe chim kêu vượn hót, cùng lai rai nói chuyện, con có chịu được không?

  -   Dạ con là nhà báo, lang bạt khắp nơi, chịu được chứ ạ, con cũng muốn nghe chú kể chuyện đời chinh chiến của chú lắm. À mà nghe nói chú người Bắc Giang, ba con nói ba má con đều ở Bắc Giang. Con chưa có dịp ra Bắc Giang, nhưng con muốnnghe chuyện quê mình lắm.

  -    Ủa, sao kỳ vậy, chú cứ tưởng con là dân Sài Gòn, nghe dọng con nói tiếng Sài Gòn còn ngon hơn dân Sài Gòn chính hiệu.

  -   Dạ con sinh ra ở Sài Gòn mà chú.

Cô năm bưng ra một bình rượu nhỏ màu nâu nâu đen đen. Chú bảo:

    -   Nói thật với con, từ ngày bị bệnh chú mới phải bớt rượu đi. Ngày trước cũng là tay chơi rượu có hạng. Bắc giang vốn nổi tiếng với rượu Làng Vân, lại có dân trại người Dao, Cao Lan có nhiều bài thuốc bí truyền ngâm rượu lắm. Đơn vị chú ngày xưa có mấy cậu dân tộc, đi xuyên rừng núi Trường sơn biết lắm thứ thuốc quý lẩn khuất trong rừng, tâm đắc với chú lắm. Thế rồi xin chú giải ngũ kéo nhau lên rừng mở lò rượu núi. Có được thứ gì đặc biệt đều chia sẻ với nhau. Nhưng bây giờ cô Năm canh chú dữ lắm, chú chỉ thỉnh thoảng uống trộm. Cô Năm đang ngồi trỏng canh chừng chú đấy nhá.

Tôi nhìn bình rượu ngâm vàng óng sóng sánh, chỉ nhận ra có tay gấu, tắc kè...còn bao nhiêu thứ khác nữa thì không biết là gì. Chú cháu cụng ly, tôi làm một ực hết, một cảm giác đê mê nhẹ nhàng lan tỏa. Chú Tư uống khác kiểu nam bộ, nhấp từng ngụm nhỏ, khoan thai đĩnh đạc như tiên ông. Hóa ra chú vẫn giữ được phong thái sĩ phu Bắc hà. Chú bảo nhậu đi, khô nai đấy, Sài Gòn không có đâu. Rượu ngon quá, chẳng dấu gì, tui cũng thuộc hàng bợm rượu, tửu lượng khó ai bì, Maccalan, Chivas, Mao đài, AmaKoong, Minh mạng nhất dạ ngũ giao... đều đã từng thâu đêm. Nhưng chưa bao giờ nếm cái rượu có hương vị nồng nàn, êm dịu mùi hương như mùi thảm cỏ sườn đồi lúc mờ sáng. Uống đến đâu ngấm đến đấy, chất lừ, khiến uống hết ly này rồi đến ly khác , càng uống càng tỉnh, không say. Còn chú Tư uống ít, kể nhiều chuyện đời mê đắm. Tôi hỏi chú:

  -   Chuyện chú kể kỳ lạ lắm , đời làm báo con đi nhiều, nghe nhiều. Nghề nghiệp mách bảo phải nhớ kỹ chuyện này. Chú có ngại khi con xin phép chú cho con ghi âm lại chuyện chú kể, được không ạ?

  -     Ngại chi mà ngại, trước bàn dân thiên hạ chú phát biểu phê phán chủ tịch tịch tỉnh đỏ cả mặt. Chú mắng cho con mẹ phó bí thư không còn lỗ nẻ mà chui...thì chú còn ngại chi. Chuyện chú là chuyện thật, cả thị xã này ai mà chẳng biết, con cứ ghi âm hay làm gì cứ làm.

Đêm hôm đó và cả ngày hôm sau, hai chú cháu ngồi đối ẩm, rượu càng uống càng ngấm. Trước khi chia tay chú lại rót cho tui một cốc rượu đặc biệt, màu óng ánh như mật ong, tôi làm một hơi hết sạch, cảm thấy nó ngấm khắp mọi nơi trong cơ thể. Hỏi chú rượu gì lạ vậy, chú bảo bọn chú đặt tên là rượu “Quỳnh Tương”. Ngồi trên xe về Sài Gòn mà cứ thấy rừng rực, lâng lâng, yêu đời, khoan khoái vô chừng. Lúc chia tay, cô Năm gói cho một bọc khô nai, chú tặng tôi một chai rượu ngâm vàng óng, còn dặn nhỏ, “rượu Quỳnh tương đấy nhớ, đừng uống nhiều một lúc, chỉ một ly nhỏ thôi, mà dấu nhẹm không cho con vợ nó biết nhé, chú không nói giỡn đâu !” Tôi thầm nghĩ, úi trời , còn thế nữa kia chứ.

Về đến nhà, vợ tôi đã cho con ăn cơm xong. Hai mẹ con đang xem TV. Thằng Bôn nhà tui đã gần mười tuổi, nó reo lên “ a a, Ba đã về”. Vợ tôi lườm tôi một cái sắc lẹm,” sao anh đi lâu thế , nói đi có một ngày mà ba ngày mới về”. Tôi nhìn vợ, sao mà thấy yêu nàng thế, cái liếc mắt sao mà thương thế, cái dọng trách móc thật dễ thương ..., không hiểu sao, nhìn nàng lúc này quá đẹp, chỉ muốn cắn xé nàng thôi. Vợ tôi bảo “Anh đi tắm rửa đi, để em chuẩn bị cơm nước cho anh và ra bài cho Bôn học. Anh nghỉ đi, khi nào xong em lên gọi.”

Lên phòng tắm rửa xong, trời Sài Gòn vẫn nóng nực, chỉ mặc mỗi cái quần sịp, ngả mình trên dường , một chốc đã thiu thiu. Vợ tui đẩy cửa bước vào, tui mơ màng như thấy một tiên cô lả lướt, cho đến khi nàng lay tôi. Chẳng biết vì sao tôi vòng tay kéo nàng, hôn lên vai lên cổ , lên dưới vành tai trai trắng nõn của nàng rồi kéo nàng nằm vật xuống, vầy vò nàng như con mèo nhỏ. Nàng ú  ớ , rồi bảo nhỏ , để em ra cài cửa đã, cu Bôn đang làm bài tập. Cơn điên của tui đã nổi lên rồi, nàng vừa nằm xuống tôi đã ghì chặt, hôn lên khắp người nàng. Tôi thấy nàng cư run lên nhẹ nhẹ, nhè nhẹ, mùi hương cơ thể nàng dìu dịu ôm chặt lấy tui...nóng rực. Chưa kịp buông nhau ra thì tiếng cu Bôn gọi ngoài cửa, mẹ ơi con làm xong bài rồi...Vợ tôi giật mình vơ vội chiếc áo, rồi nói ,ờ ờ, mẹ biết rồi, con đi đánh răng rồi vào phòng con đi, chờ chút xíu, mẹ sang đọc chuyện với con.... Quay lại nhìn tôi nàng nở nụ cười thiên thần “ khiếp quá, anh làm em vã cả mồ hôi đây này. Em làm cơm xong rồi, anh xuống ăn đi. Tôi trả lời” Anh không đói, anh chỉ đói em thôi”. Vợ tôi nguýt một cái dài : “sức đâu mà lắm thế”. Rồi nàng đi ra, chỉ khoác cái sơ mi của tôi vắt ở thành dường. Tôi nằm tận hưởng cái cảm giác lâng lâng, khoan khoái, mắt vẫn trâng trâng nhìn lên trần nhà, nhìn các bức tranh mà bạn tôi tặng treo quanh tường, thấy nó khác hẳn trước kia, cái nào cũng đẹp cũng duyên giáng lung linh. Nghĩ sao nàng làm gì mà lâu thế. Rồi nàng cũng đẩy cửa bước vào, bưng một khay bánh xèo thơm phức với với mấy lon tiger. Em khẻ nói,” Bôn ngủ rồi, em biết anh không xuống ăn, em hâm lại mấy cái bánh xèo em mua trưa nay, anh ăn tạm , uống bia cho đỡ đói”. Nàng kéo tôi dậy, nói thôi anh đừng lười nữa, ăn bánh uống bia đi, em đi tắm rửa vù tí thôi, cả ngày chưa tắm rửa, mồ hôi ướt cả áo. Tôi lười biếng ngồi dậy, nấm nháp mấy miếng bánh xèo, xưa nay tôi vẫn thich. Nàng bước từ buồng tắm ra, với một váy liền áo ngủ bằng voan tím mỏng dính. Nàng bưng khay bánh mà tôi đã chén sạch, thủng thẳng bước ra cửa, tui gọi với, “để đó mai dọn “ nhưng nàng quay lại cười âu yếm mà như trêu ngươi,” để em dọn dẹp đi cho khỏi mùi nước mắm, cái mùi nó quấy rầy chúng mình”.

Quay lại phòng, nàng bảo tui cho nhiệt độ điều hòa thấp xuống, bảo tui với cái dọng Sài gòn trong veo “ em thích ngủ lành lạnh đắp chăn chung lắm cơ”. Rồi nàng chầm chậm tự tay bật đĩa nhạc “Solveig’s song”. Tui làm theo ý nàng, thầm nghĩ sao phụ nữ họ không vội vàng mà lại chăm sóc tỉ mỉ  từng chi tiết nhỏ thế nhỉ. Chui vào chăn, nàng kéo tui nằm xuống và bảo anh tắt đèn đi. Vừa vươn người lên tắt đèn, nằm xuống thì tài thật, cai váy áo ngủ sexi của nàng đã biến đâu mất. Tiếng hát thì thầm, da diết của nàng Solveig “ Tình này em xin hiến dâng/ Có bao giờ nhạt phai trong lòng/Tình em bên anh không phai…”, như kéo hai cơ thể hòa vào nhau hài hòa làm một, như nhịp điệu dập dìu của trời đất, ngây ngất mê say . Tui ngủ thiếp đi khi nào không biết, rồi khi đang trong mơ sâu, không biết biết nàng làm gì khiến tui tỉnh giấc, trời đã gần sáng rồi. Bên tui là một cơ thể trần mềm mại ấm nóng. Nàng thì thầm: “ anh, anh ơi, anh có yêu em không”. Tui tỉnh hẳn: “ ơ, ơ sao em lại hỏi thế”. Nàng lại càng ép chăt lấy tôi : “em, em yêu anh quá, quá.” Tui ôm chặt nàng hơn thủ thỉ vào tai nàng, “ anh xin lỗi em, anh sợ lắm, anh sợ thất hứa với em”. “Thất hứa chuyện gì?” “Anh hứa với em, chúng mình chỉ sinh một con thôi, tối qua anh liều quá, thiên thần của anh, anh yêu em lắm “. Nàng bỗng cười, hôn lên khắp người tui rồi nắm tay tui đặt lên ngực căng mọng của nàng :” Anh ngốc ơi, thây kệ cái kế hoạch đấy, vỡ kế hoạch thì đã sao, cu Bôn có thêm em càng vui, anh , anh… anh yêu em đi, nhanh lên, em chỉ biết anh yêu em, yêu mãi mãi như hôm nay là hạnh phúc nhất rồi”. Ôi lời thủ thủ thỉ sao mà dễ thương thế, lời mời gọi của cơ thể nóng hổi, trong ánh mờ ban mai, đẹp như thiên thần, ôi vệ nữ của tui, nàng Lisamona xinh đẹp hiền dịu của tui , sao mà tôi có thể cưỡng lại sự quyến rũ thiên thần của nàng...và chúng tôi lại yêu nhau, nóng bỏng và nồng nhiệt như chưa bao giờ từng yêu nhau như thế.

Sáng sớm, khi vợ đã dưa con đi học rồi đi làm, tôi một mình ở nhà, với cái cơ thể đã được vắt kiệt, nhưng hưng phấn lâng lâng chỉ muốn làm ngay một việc gì đó. Tui bèn ngồi vào máy tính, rồi nghe liên tục bản ghi âm câu chuyện với chú Tư, càng nghe càng hay, thỉnh thoảng lại cười thầm, chú Tư ơi chuyện của chú hay lắm, nhưng rượu Quỳnh Tương  của chú thì thật là số dách, Amakoong hay Minh mạng thang chỉ là chuyện đồn thổi mà thôi! Rượu Quỳnh Tương của chú làm cho vợ chồng cháu còn hơn tuần trăng mật mười năm trước.

Và tui quyết định bắt tay vào viết. Nhưng chợt giật mình, viết gì đây, chẳng lẽ một bài báo. Hay là ký sự, cũng không được vì mình có trực tiếp chứng kiến đâu. Hồi ký thì chú Tư hổng có nhờ mình viết. Hay là ta thử sức văn chương vậy. Hồi học báo chí–ngữ văn, thầy dạy chúng tôi, một nhà lý luận phê bình văn học lừng danh đã bảo rằng: Các em học báo chí thì nên nhớ bài báo là thông tin, tuy cũng là chữ nghĩa nhưng đừng lầm lẫn với văn chương. Lâu đài Văn chương chỉ có bốn loại là Tản văn, Tiểu thuyết, Thơ ca và Kịch nghệ, tiếng Anh họ viết là Prosa, Novel, Poem and Drama, trong đó tiểu thuyết là đệ nhất của văn chương. Chuyện của chú Tư tất nhiên không phải là tản văn và kịch nghệ rồi, thơ thì tôi không có hồn để viết, còn viết cái số một, khó nhất của văn chương là tiểu thuyết thì có lẽ quá sức của một anh nhà báo vô danh. Tôi không quên lời thầy dạy rằng viết tiểu thuyết, cũng như truyện ngắn, tức là đoản thiên tiểu thuyết, phải xây dựng nhân vật, cốt truyện, sự kiện, tình tiết…một cách kỳ thú chặt chẽ. Mấy tiêu chuẩn này tôi đều bó tay. Thôi thì cứ viết đại, không theo phong cách cổ điển, hiện đại hay hậu hiện đại..., chỉ là kể chuyện bình dân. Cũng không theo thể loại nào cả, chuyện dài hay là chuyện vừa tùy theo khi viết xong nó dài hay không quá dài. Quan trọng là  tui không xen vào câu chuyện của chú Tư, cứ để chú tự kể chuyện mình.

Chú Tư kể nhiều lắm, cái nọ níu vào cái kia. Công việc của tui là lục tung cả núi các mẩu chuyện lên, xếp nó vào theo nội dung tương đối có dính líu với nhau thành từng chương, đặt cho nó một cái tên, biên tập lại cho rõ ý , rõ nghĩa, dễ đọc. Vì thế mà nó không phải là truyện ký, có hỏi có đáp như thường thấy.  Từ đây nhân vật “Tôi” tức là chú Tư , một người miền bắc, kể vài câu chuyện trong đời của chú, xin mời các bạn đọc tiếp nhé.

 

Thứ Năm, 6 tháng 5, 2021

 CHUYỆN RIÊNG TƯ của NHỮNG NGƯỜI NỔI TIẾNG


TRƯỚC HẾT LÀ CHUYỆN TÌNH ÁI CỦA VÀI CHÍNH TRỊ GIA NỔI TIẾNG

Hôm qua 5/5 là ngày sinh của ngài Mác (1818-1883). Các tín đồ Marxist đến viếng mộ ngài ở nghĩa trang Highgate London chắc không để ý rằng trong nghĩa trang đó có mộ của một phụ nữ tên là Helene Demuth (1820-1890) liên quan đến chuyện tình ái của Marx và Jenny

Về hoàn cảnh cá nhân, Karl Marx chỉ là nhà báo nghèo gốc Do Thái nhưng cưới vợ là Johanna Jenny von Westphalen( 1814-1881), con nhà quý tộc Phổ (Prussia), hơn Marx 4 tuổi.

Đằng nội Jenny có các quan chức cao cấp, còn họ ngoại (Wishart) là quý tộc Scotland, trực hệ của vua James I Stuart. Dù bị gia tộc phản đối quyết liệt, nhưng Jenny vì tình yêu với chàng thanh niên Karl, nàng đã bất chấp và kết hôn với Marx vào năm 1843.

Chính sự không bình đẳng về gia thế là vấn đề cho cuộc đời hai người. Gia đình Jenny từ chối trợ cấp tài chính cho họ.

Cả hai đều không biết kiếm tiền nhưng cố sống theo phong cách nhà giàu và mọi việc trong nhà đều cần đầy tớ.

Helene Demuth (1820-1890) là con gái một người thợ làm bánh, từ tuổi nhỏ đã làm hầu gái cho Jenny, và cùng gia đình Marx sang Anh.

Marx làm Helene có thai cùng lúc vợ ông Jenny mang thai con gái Jenny Eveline Frances tức Franziska. Bé này chết khi chưa đầy một tuổi năm 1852.

Nhưng bé trai Freddy con của Marx do Helene sinh ra khoẻ mạnh năm 1851 ở căn nhà 28 Dean Street, Soho.

Để 'chạy tội' cho bạn, Engels đã nhận với Jenny rằng ông là cha của Freddy. Chẳng những giúp chạy tôi, F. Engels cũng là người trợ cấp tài chính cho gia đình Marx sống nghèo khổ suốt từ khi tị nạn ở Anh cho đến lúc chết.


Khác với Marx, F.Engels (  ta quen đọc theo tiếng Pháp là Ănghen 1820-1895), nhân vật thứ nhì chỉ sau Karl Marx trong giới cộng sản tiền bối, lại khác hoàn toàn: vừa hưởng thụ và giỏi kiếm tiền, vừa theo đuổi lý tưởng. Engel là người rất phóng khoáng trong chuyện ái tình mà không cần hôn nhân. 

Cô gái nghèo người Ireland làm trong xưởng dệt, Mary Burns đã thành tình nhân của chàng trai người Đức. Engels không bao giờ muốn công khai quan hệ với Mary Burns.

Có thể vì họ còn đều rất trẻ: Engels sang Anh lần đầu mới là một thanh niên 22 tuổi, và Mary mới 18.

Gia đình ông theo đạo Tin Lành - người cha là ông chủ, mẹ là quý tộc (Elise von Haar) - hẳn không muốn con trai lấy cô gái bình dân, chỉ tạm biết mặt chữ, lại theo Công giáo.

Sau khi trở lại Anh, Friedrich Engels sống với Mary Burns trong thập niên 1850 ở Ardwich, Manchester và với em gái Lizzy (kém chị sáu tuổi), với danh phận cô hầu phòng. Khó có thể nói là ông không chung sống với cả hai chị em nhà Burns cùng một lúc. Vì ông là con trai chủ nhà máy, Engels vẫn sinh hoạt trưởng giả, độc thân, tham gia Câu lạc bộ Albert (mang tên chồng của Nữ hoàng Victoria), dự Cheshire Hunt và cũng không ngán ngại những cuộc chơi thâu đêm ở Paris hoa lệ. Hơn nũa ngay sau khi Mary qua đời, Lizzy trở thành người tình công khai của Engels.

Ước nguyện của Lizzy khi hấp hối là được trở thành người phụ nữ có chồng, chỉ vài giờ trước khi bà tắt thở, vào tháng 9 năm 1878, Engels đã đồng ý cưới người phụ nữ này.

Và tất nhiên cặp vợ chồng này không bao giờ ly hôn được nữa. Có thể nhiều người không thích chủ thuyết của ông, nhưng có lẽ đàn ông đều ngưỡng mộ quan điểm phóng khoáng của ông về tình yêu, tình dục và hôn nhân !


GIỜ ĐẾN LƯỢT CÁC NHÀ KHOA HỌC TÊN TUỔI

A. EINSTEIN choi sáng thế nào thì ai cũng biết, nhưng ít ai biết mặt tối tình ái của ông. Vợ ông,

Mileva, một người dân tộc Serb, hơn Einstein bốn tuổi và đi tập tễnh bẩm sinh. Cô là người phụ nữ duy nhất học vật lý tại viện ETH Zurric, Thuỵ sĩ. Khi lần đầu gặp nhau chàng 17 và nang 21. Tình yêu của họ là một tình yêu hiện đại thời bấy giờ khi Tình yêu vật lý và tình yêu dành cho nhau song hành với nhau.

“Tôi sẽ hạnh phúc và tự hào biết bao”, Albert viết, “khi cả hai chúng tôi đã cùng nhau hoàn thành xuất sắc công việc  về Chuyển động tương đối tính ( tức thuyết tương đối hẹp sau này )! 

Trước sự phản đối kịch liệt của mẹ, Einstein đã phớt lờ và vẫn quyết dành tình yêu cho Mileva. Chuyện kể rằng , Einstein đã vẽ một bức phác thảo bàn chân của anh ấy gửi cho Mileva để cô có thể đan tất cho anh ấy. Trong những bức thư của Einstei gửi Mileva, ta thấy rõ cô ấy vừa là người tình vừa là người bạn tri kỉ. Bà đã tìm kiếm dữ liệu khoa học cho Einstein, gợi ý. chứng minh, kiểm tra các tính toán của mình và sao chép các ghi chú và bản thảo. Năm 1902, họ đã đi xa hơn,  Mileva sinh một bé gái ngoài giá thú với Einstein. Người ta tin rằng cô bé ấy đã được cho làm con nuôi. Mileva và Einstein kết hôn năm 1903, Hans Albert và Eduard ra đời. Trong những năm nuôi dạy trẻ bận rộn đó, Einstein đã đưa ra một số lý thuyết quan trọng nhất của mình. Năm 1905, ông xuất bản ba bài báo cơ bản, về hiệu ứng quang điện, chuyển động Brown, và sau đó, một tháng, về thuyết tương đối hẹp. Sau khi thành danh, từ năm 1912, ông bắt đầu ngoại tình với em họ của mình, Elsa Einstein Lowenthal. Einstein đã viết cho Elsa vào năm 1913, rằng '' Mileva là một sinh vật không thân thiện, không hài hước. '' Trong một bức thư khác, ông viết: '' Tôi coi vợ mình như một nhân viên mà tôi không thể sa thải. Tôi có phòng ngủ riêng và tránh ở một mình với cô ấy. '' Năm 1914, ông và Mileva ly thân, và cuối cùng Mileva bị suy nhược thần kinh.  Năm 1918, Einstein một lần nữa yêu cầu Mileva ly hôn, ông hứa: 'Nếu tôi đoạt giải Nobel, tôi sẽ nhường lại hoàn toàn cho cô'. Cặp đôi ly hôn vào tháng 2 năm 1919 và ông kết hôn với Elsa vào mùa hè năm đó. Khi đoạt giải Nobel năm 1922, ông chỉ chuyển tiền lãi cho Mileva. Giải thưởng trị giá khoảng $ 32,000. Lại có tài liệu nói rằng ông chỉ chia cho Mileva một nửa, chứ không phải tất cả như đã hứa để Mileva đồng ý ly hôn.Theo lời kể của Einstein sau này, cuộc hôn nhân của ông với Elsa cũng là thuận lợi khi ông theo đuổi một số mối tình với các phụ nữ trẻ khác !!! . Vào đầu những năm 1920, Einstein là mục tiêu của các nhóm cánh hữu và những người bài Do Thái, và vào năm 1933, ông và Elsa định cư tại Hoa Kỳ, tại Viện Nghiên cứu Cao cấp ở Princeton.


Mary Curie và Paul Langevin


Marie Skłodowska – Curie (1867 – 1934) là một nhà vật lý và hóa học người Pháp gốc Ba Lan. Bà được coi là người tiên phong trong việc nghiên cứu về tính phóng xạ  (bà là người đặt ra thuật ngữ phóng xạ). Marie còn là người phụ nữ đầu tiên nhận giải Nobel, người đầu tiên và là phụ nữ duy nhất vinh dự giành được hai Giải Nobel trong hai lĩnh vực khác nhau – vật lý và hóa học. Marie Curie là nữ giảng viên đại học đầu tiên tại Đại hoc Paris . Bà đã cùng nhận giải Nobel Vật lý năm 1903 với chồng Pierre Curie và nhà Vật lý học Henri Becquerel. 8 năm sau, năm 1911 bà giành được giải Nobel Hóa học.


Langevin sinh ra ở Paris, và học tại École de Physique et Chimie và École Normale Supérieure. Langevin trở lại Sorbonne và lấy bằng Tiến sĩ do Pierre Curie ( chồng Mary Curie) hướng dẫn vào năm 1902.   Năm 1934, ông được bầu vào Académie des sciences.

Langevin được chú ý nhờ công trình nghiên cứu thuận từ và nghịch từ, đồng thời đưa ra cách giải thích hiện đại của hiện tượng này dưới dạng quay của các electron trong nguyên tử.  Công trình nổi tiếng nhất của ông là sử dụng siêu âm bằng hiệu ứng áp điện của Pierre Curie. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, ông bắt đầu nghiên cứu việc sử dụng những âm thanh này để phát hiện tàu ngầm thông qua vị trí tiếng vọng.   

Bốn năm sau khi chồng chết vì tai nạn xe ngựa (1906), Mary Curie đã vướng vào một scandal tình ái với học trò của chồng là  Paul Langevin, kém bà 5 tuổi. Langevin, một học trò cũ xuất sắc của Pierre, đã không hạnh phúc khi kết hôn với một người phụ nữ xuất thân từ tầng lớp lao động ,không có trình độ học vấn. Với bốn đứa con phải nuôi nấng, Madame Langevin phàn nàn rằng Paul đặt  khoa học lên trên nhu cầu của gia đình. Ông từng bị vợ đập chai vào đầu. Trong khi bà Curie nghĩ tới chuyện kết hôn, từng viết thư cho người tình giục ông này ly dị vợ và lấy mình nhưng Langevin rõ ràng không từ bỏ cuộc hôn nhân. Vợ ông ta mang thai đứa con thứ tư trước khi ông ta dấn thân vào mối quan hệ với bà Curie. Khi phát hiện ra chồng và tình nhân thuê một căn hộ riêng ở Sorbonne để gặp gỡ riêng tư, vợ Langevin đã thuê người đột nhập vào căn hộ. Tên trộm lấy đi một số thư từ tình cảm và đưa cho vợ Langevin. Cô này dọa vạch trần quan hệ của hai người cho báo chí nếu họ không chấm dứt.

3 ngày trước khi Marie Curie giành giải Nobel thứ hai, vợ của Langevin đã tung các bức thư cho báo chí, tuyên bố rằng cô ta muốn tiền và quyền nuôi con. Báo chí như phát điên với vụ việc. Họ tô vẽ Curie thành một người đàn bà quyến rũ đàn ông, lừa một người chồng rời bỏ gia đình với vợ đẹp con ngoan. Thực ra  chuyện người phụ nữ goá ở tuổi 38 vẫn rạo rực ái tình là chuyện bình thường. Báo chí bắt đầu đồn thổi rằng quan hệ của Curie và Langevin đã nhen nhóm từ khi ông Pierre vẫn còn sống và ông chồng bà tự tử vì chuyện đó chứ không phải chết do tai nạn !!! Những cáo buộc này không đúng nhưng đã làm ảnh hưởng đến tên tuổi của Curie, tới mức Ủy ban Nobel đã đề nghị bà ở lại Pháp thay vì tới Thụy Điển để nhận giải thưởng. Họ cho rằng chẳng hay ho gì khi một người ngoại tình gặp Vua Thụy Điển.

Trái lại, nhà bác học Albert Einstein lại bảo vệ Curie, nói rằng bà nên tới Thụy Điển bất chấp các cáo buộc. Ông nói: “Tôi tin rằng chị cần tiếp tục coi thường những chuyện bỏ đi này. Nếu lũ người thấp hèn này tiếp tục làm chị phiền lòng, chị hãy đơn giản là đừng đọc mấy chuyện ngớ ngẩn đó nữa. Hãy để nó cho lũ ác hiểm”.

Khi trở về Pháp, Curie phát hiện ra một đám đông giận dữ đang tụ tập trước nhà cô ở Sceaux, khủng bố con gái Irnene 14 tuổi và Eve 7 tuổi. Curie và các con gái phải đến lánh nạn tại nhà của những người bạn ở Paris. 

Langevin bắt đầu các thủ tục tố tụng để đưa ra một cuộc chia ly hợp pháp.

Gustave Tery - một nhà báo phanh phui vụ việc và gọi Langevin là “kẻ thô lỗ, hèn nhát”. Lavengin không chấp nhận bị xúc phạm và đã thách đấu súng tay đôi. Hai bên đã chuẩn bị kỹ càng cho vụ đấu súng nhưng lại không có điều gì xảy ra. Tery từ chối bắn Lavengin vì không muốn tước bỏ của nước Pháp một trong những bộ óc vĩ đại nhất. Langevin thì tuyên bố không phải là kẻ sát nhân và cũng hạ súng.


Chuyện đã dài nên tạm không viết về doanh nhân nghệ sĩ...Chuyện của họ nhan nhản, nên dành cho media lá cải. 

Để tạm kết thúc, xin kể vài dòng về chuyện gia đình của người chế tạo ra Pin Li-Ion, cứu tinh cho nhân loại, vừa được giải thưởng nobel năm 2019, đó là nhà Vật lý Mỹ  J.B. Goodenough, nam nay đã 96 tuổi, vẫn đang cặm cụi làm việc.

70 năm trước một chàng trai 30 tuổi, là một người lính trở về từ chiến tranh TG2, đến ghi danh học Vật lý tại đại học Chicago, bị mỉa mai là từng này tuổi rồi, còn ghi danh làm gì. Goodenough đã coi đó như một thách thức và đã nỗ lực mạnh mẽ , hoàn thành khóa học tiến sĩ của mình một cách xuất sắc . Anh cũng gặp một sinh viên tốt nghiệp lịch sử tên là Irene Wiseman. Cô thích tranh luận về triết học và tôn giáo cũng giống như anh, và họ đã yêu nhau qua các cuộc thảo luận kéo dài hàng giờ tại khuôn viên International House. Họ đã có một đám cưới nhỏ vào năm 1951. Ông có hàng trăm phát minh  khoa học nổi tiếng, chỉ riêng công trình ông coi là nhỏ, là công trình tạo ra Pin Li-Ion  hôm  9/10/2019  vừa được trao giải Nobel Hóa học 2019 , chỉ riêng năm nay doanh số trên thế giới đã xấp xỉ 100 tỷ USD

Mỗi chiều lúc 4:00, Goodenough lái chiếc Honda Accord của mình từ văn phòng đến viện dưỡng lão North Austin nơi Irene hiện đang sống. Bà ấy đang ở giai đoạn cuối của bệnh Alzheimer, và mặc dù không thể nói được nữa, bà  ấy siết chặt tay ông trong khi họ xem tin tức. Hơn 64 năm kết hôn, họ đã cùng nhau ăn tối mỗi tối và điều đó đã không thay đổi, ngoại trừ việc bây giờ ông phải đút cho bà ăn, vì bà không thể tự ăn được nữa. Ông vẫn đánh dấu sinh nhật của bà và kỷ niệm ngày cưới của họ bằng cách mang cho bà một bó hoa và một bài thơ viết tay. Ông tâm sự : “Với tôi mỗi tối đên với cô ấy là rất quan trọng.Tôi đến mỗi tối để cô ấy biết rằng tôi yêu cô ấy. Chúng tôi không có con cái, vì vậy những gì chúng tôi có là chúng tôi có nhau.”

Thứ Bảy, 6 tháng 6, 2020


Tình người ở lại



TẤT CẢ SẼ QUA ĐI, CHỈ CÒN TÌNH NGƯỜI Ở LẠI. !

Thế là một người bạn từ thuở ấu thơ đã chia tay bạn bè ra đi mãi. Tuy cùng lớp nhưng Vũ Mão hơn bọn tôi vài ba tuổi, nên từ nhỏ đã chững chạc hơn nhiều. Khác nhiều bạn, Vũ Mão đã phải tự lực từ bé. Không phải con ông cháu cha gì, Mão có cha là một công nhân quân giới ở chiến khu Việt bắc. Từ đó Mão theo quân đội, hơn mười tuổi đã gia nhập Thiếu sinh quân. Khi biên giới được giải phóng, các trẻ em trong quân đội được tập trung lại, gửi sang Nam Ninh , trong một ngôi làng rất nghèo khổ là Tâm Hư để học hành cho tương lai. Từ làng Tâm hư, lớp trẻ con lại được lên Quế Lâm bên sông Ly đẹp như giải lụa. Năm 1953 một số trẻ em khác từ khu tư,khu ba và Việt bắc lại được gửi tiếp sang núi Lư Sơn bên sông Tầm Dương. Dù là nơi tuyêt đẹp, nhưng lạnh quá, năm sau lại về Quế Lâm. Nhóm Vũ Mão đã lớn quay trở về Nam Ninh nay đã xây trường lớp đàng hoàng hơn. Những thiếu sinh quân trên 17 tuổi trở về nước gia nhập quân đội, đánh trận Điên Biên. Bao nhiêu bạn đàn anh trước lứa chúng tôi đã   ngã xuống ở đó . Vũ Mão chưa đủ tuổi vào quân đội, nên ở lại Nam Ninh học tiếp đến năm lớp 8 thì chúng tôi cũng về Nam Ninh học cùng nhau một lớp.
Trường chuyển về nước, chúng tôi chia tay nhau mỗi người một ngả. Mão về Hải Phòng học trường Ngô Quyền. Trong số bạn bè Quế Lâm-Nam ninh, Mão là đứa có hoàn cảnh nghèo khổ, éo le nhất. Nhà nghèo , sống với mẹ kế khổ đủ điều, giữa chừng đã bỏ học , tình nguyện gia nhập hải quân nhưng mắt kém bị loại, khóc mất mấy ngày . Mão vẫn nỗ lực cố học hết phổ thông, rồi thi đỗ đại học Thuỷ lợi. Tốt nghiệp giỏi được giữ lại làm cán bộ giảng dạy và được cử đi làm NCS. Nhưng sau khi học ngoại ngữ, Mão thi không đạt nên không sang Liên Xô được. Thời đó là thời ông Tạ Quang  Bửu, thi cử, học hành nghiêm túc không như bây giờ. Bước ngoặt cuộc đời là từ cuộc thi trượt này đấy!.

Lúc vui chuyện, tôi hỏi Mão :
-Tớ nghe nói cậu là con cháu ông Nguyễn Đức Tâm ( UV BCT, trưởng ban TCTW), được chống lưng mới lên được.
Mão cáu:
 - Mẹ kiếp, ngày trước tớ biết ông Tâm là ông nào
- Thế sao cậu không về lại trường mà lại chạy ra Quảng Ninh ?
- Trời ! Thi trượt ngoại ngữ, không đi Liên xô được, cậu nghĩ tớ còn mặt mũi nào về lại bô môn. Nghĩ chán chê, đường cúng đành xách balo về Quảng Ninh với vợ đang làm bưu điện ở huyện . Tớ xin vào làm nhân viên phòng thuỷ lợi Huyện. Ở cái nơi khỉ ho cò gáy đó , có  thằng kỹ sư về làm cán bộ là hiếm lắm. Mấy năm ở đó, tớ cố làm sao để các công trình tưới tiêu cho dân chạy cho tốt, chứ cái chức trưởng phòng cũng chẳng dám mơ tới !
- Rồi sao nữa ?
-  Cậu biết rồi đấy, chúng mình thời TQ đêu được học ca nhạc, hội hoạ ,thể thao đầy đủ. Tớ chỉ cần cây đàn ghi ta là đủ nổi đình đám ở cái phố thị miền núi biên giới này rồi. Người ta bèn giao cho tớ thêm công tác đoàn TN. Ông bí thư tỉnh uỷ ( ông Tâm ấy) về thăm huyện, thấy chàng kỹ sư làm thủy lợi huyện miễn núi Hoành bồ  (hình như vậy , tôi không nhớ rõ) đâu ra đấy, lại đàn hay hát giỏi, làm công tác đoàn tốt, bèn đẩy tớ làm bí thư TN huyện, tất nhiên là phải bố trí vào huyện uỷ chứ. Con đường chính trị của tớ bắt đầu như thế. Từ huyện lên tỉnh đoàn, rồi lên TW đoàn, hồi đấy TW đoàn hầu như do bọn Quế Lâm ta thống trị: thằng Vũ Quốc Hùng, thằng Hồ Anh Dũng, thằng Trần xuân Thac...đều là thường trực bbt TW đoàn, may mắn là tớ được cử làm bí thư thứ nhất...và cũng ít nhiều thành công...
 Thế là vào TW Đảng lúc còn trẻ lắm ,chưa đầy 43 tuổi và lâu nhất đến 25 năm (5 khoá) và khi hết thanh niên sang quốc hội cũng là nghị sĩ đến 4 kỳ. Bạn bè cùng K5 QL-NN đều chung nhận xét Mão không thông minh xuất chúng nhưng là người làm việc cần mẫn, khiêm tốn, đa tài, ham học và học cái mới rất nhanh.
Vũ Mão đã thật sự là người đứng ở tuyến đầu của cuộc đấu tranh để đổi mới Quốc hội, cũng là để đổi mới đất nước. Biểu quyết bằng hệ thống điện tử thay vì bằng cách giơ tay, phát biểu qua hệ thống micro tại chỗ thay vì phải lên bục, truyền hình trực tiếp các phiên chất vấn, thúc đẩy hoạt động điều trần ở các Ủy ban… đều là những bước tiến gắn với tên Vũ Mão. Người đã thúc đẩy chương trình hợp tác quốc tế để nâng cao năng lực cho Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp cũng chính là   Mão  khi làm trưởng ban đối ngoại QH. Nhờ đó, tri thức mới về quản trị quốc gia, về nhà nước pháp quyền, về tổ chức và vận hành quyền lực lập pháp, về thủ tục của nghị viện… đã được đưa vào hệ thống và được vận dụng để nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân...Phải nói rằng Mão có tài tổ chức công việc, tử việc nhỏ như họp lớp đến những đại sự quốc gia. Có lần Mão kể với tôi, việc liều nhất là Mão thuyết phục các  cụ và đề nghị quốc hội bầu thủ tướng phải có hai ứng viên. Mão kể “ Anh Đỗ Mười sau khi thắng cử (ông Kiệt thua phiếu ) đã nói với tớ rằng liều thật , trước khi bỏ phiếu ông lo lắng, hồi hộp lắm, nhỡ ra...”. Chuyện này chỉ làm được một lần sau đó QH không dám tiếp tục nữa...Lúc đang ở đỉnh cao quyền lực, tôi hỏi Mão có lên được nữa không, Mão cười bảo không hy vọng đâu, thế này thôi rồi về nghỉ, không phải ai cũng ưa mình làm những việc thế này.
Năm 2002 gì đó, khi ở nước ngoài về, tôi nghe mấy đứa bạn Quế Lâm kể với tôi rằng thằng Mão tệ quá, nó vừa đọc điếu văn có đoạn kể xấu ông Trần Độ, làm xấu cả mặt thiếu sinh quân chúng ta. Tôi giật mình chẳng biết thật hư thế nào, thời đó internet đâu như bây giờ mà đọc, nhưng mà bạn TSQ kể với nhau thì phải tin. Chuyện này làm K5 chia rẽ một thời gian dài, mãi đến hơn chục năm sau vẫn còn có bạn viết lên mạng đòi tẩy chay Vũ Mão. Sau này, tôi đã đọc được bài điếu văn đó, nghĩ cũng tệ thật. Gần chục năm trước, khi cả hai đứa cùng về hưu cả, Mão có nói với tôi về chuyện đau lòng này,  về sau  còn đưa cho tôi bài thơ Mão viết về nó. Mão đã có lần hỏi tôi “ Cậu có tin là tớ tệ thế không ? “. Tôi định nói là cậu không chịu nổi sức ép từ trên xuống ( Mão còn cho tôi biết tay PD đã doạ thế nào ), nhưng thiếu gì cách để tránh né, nhưng lại thôi , mà chỉ nói nhẹ nhàng hơn “ làm chính trị thì cũng phải chịu tai nạn chính tri, lúc mình kém sức sáng suốt thì thua thôi “. Trong những năm gần đây thì lớp K5 chúng tôi đã hoá giải, Mão với những bạn phản đối cực đoan nhất lại trở về tình bạn như xưa. Khi nghe tin buồn về Mão , bạn VDK đã viết nhiều, trong đó có câu mà tôi rất tâm đắc : “ .. . Bạn là một cán bộ năng động và hình như vậy nên bị người ta lợi dụng - bắt làm những việc " oái oăm"  mang tiếng ...”.
Vâng, mọi thứ đều sẽ qua đi, chỉ còn tình người ở lại. Mão là người bạn tốt, chu đáo, tận tuỵ giúp đỡ, chia sẻ buồn vui với bạn bè. Mới năm trước , Mão cùng nhóm chúng tôi hết sức phẫn nộ với một trường hợp oan khiên hiếm có. Đó là chuyện của bạn TSQ Nguyễn Bá T. ở Tây Ninh. Bạn T đã gia nhập quân đội ngay sau khi về nước học hết lớp 7. Xông pha trận mạc suốt trong nam ngoài bắc lập bao chiến công và ôm thương tật , một thương binh , rồi về lập gia đình ở Tây Ninh, nơi chiến trường xưa. Thế mà hơn 25 năm nay ,bị chính quyền địa phương cưỡng chế chiếm đất không đền bù, mang đơn dày hàng thước đi kêu khắp địa phương và TW. Đến mức ban kiểm tra trung ương phải vào cuộc, xác định địa phương sai, phải đền bù. Sai thì từ tỉnh đến thành phố đều nhận , nhưng giải quyết đền bù thì không ! Mão và nhóm chúng tôi đã làm nhiều viêc, trong đó có việc trực tiếp đưa bộ hồ sơ  và đề nghi ông NMT chủ nhiệm UBDNQH, kế nhiệm của Mão, trước đó là p Chủ tịch tỉnh Tây Ninh , trực tiếp giải quyết việc này. Nể lời thủ trưởng cũ, NMT đã đến nhà thương binh, dân oan Nguyễn Bá T và bảo rằng việc của bác, em và cả Tây Ninh đều biết rõ. Em bây giờ không ở UB tỉnh nữa, mà ở QH, cũng không thể giúp gì được bác nữa , mong bác thông cảm ( đại khái thế).
Vũ Mão ơi, bạn đi xa rồi nhưng việc oan khiên cua thương binh, bạn tsq của chúng mình vẫn còn nguyên đó , Nguyễn Bá T giờ đang bị ung thư ruột giai đoạn cuối. Chắc là người ta đang cố trì hoãn giải quyết để chờ ...trời giúp nuốt ngon lành..Than ôi !

Không ai chọn được cha mẹ., chọn được nơi mình sinh ra, chọn được lúc sống trên đời. Mỗi chúng ta đều là nô lệ của thế hệ mình.! Vũ Mão ơi , Chúng mình, dù ở địa vị nào, cũng đều  bất lực trước những gì phi lý của thế hệ mình.

Bạn đã bỏ bạn bè mà đi xa, mong vong linh bạn được siêu thoát nơi ngàn thu cực lạc.

Bài viết này âu cũng là nén hương của một người bạn từ tuồi ấu thơ thắp trên mộ bạn Vũ Mão để ghi nhớ tình bạn của  chúng mình và nhớ những nỗ lực mà bạn, dù sai dù đúng,  đã tận tuỵ làm cho cuộc đời này !