Thứ Bảy, 6 tháng 7, 2019

65 năm ngày mẹ bị giặc Pháp sát hại

MẤT CẢ MỘT BẦU TRỜI

1955 cuối xuân , đã hai năm trên đất Trung hoa ,còn đất nước mình thì đã hòa bình một năm rồi. Hoa trúc đào tím ngát quanh sân trường Quế lâm. Cả lớp đang mải mê chơi đùa bỗng thấy chị Quế đến sát bên cạnh , đặt tay nhè nhẹ lên vai  “Em ra đây chị bảo” . Giật mình líu ríu đi theo chị. Vào nhà , chị nắm chặt vai và rưng rưng ngẹn ngào :” Em..Em…em bình tĩnh..Mẹ em..giặc Pháp đã ..”Chị chưa nói hết lời , nhìn tay chị run rẩy cầm trang thư mực tím..tôi bỗng khuỵu xuống, gục đầu vào lòng chị ôm chặt và òa lên khóc. Không biết tôi đã khóc bao nhiêu lâu..Khi nhìn lên thấy chị Quế mắt đỏ hoe , các bạn đã lặng lẽ kéo vào tự lúc nào đang đứng ,ngồi vòng quanh , nhiều bạn chưa lau kịp nước mắt. Thế là tôi đã mất mẹ rồi.. Mẹ bị bom pháp giết hại chỉ một tháng trước khi ngừng bắn..hơn một năm sau tôi mới được biết... Phút chốc bỗng mồ côi vì chiến tranh trong thời bình, gia đình thất tán... ..Trời đã tối ,vắng vẻ, lặng im phăng phắc, ngước nhìn trời...trời ơi, trời có thấu nỗi buồn cuộc đời này chăng !
Bốn năm trước, khi tôi lên 11 tuổi. rời xa nhà đi theo TSQ khu 4, bóng mẹ chạy theo đầu ngõ là hình ảnh cuối cùng mà mãi đến bạc đầu tôi vẫn không quên được. Trong quyển sổ nhỏ , giờ tôi còn giữ ,mẹ viết dặn tôi “ khi còn mồ hôi, đang nóng ,con đừng có tắm”. Mãi mãi con không bao giờ còn có thể đưa cho mẹ xem những điều con ghi chép trên quyển sổ nhỏ này nữa !



Cả nhà  ở  Dalat 1945

Ảnh Mẹ khoảng năm 1944/45

Ảnh cha tôi khi bị bắt năm 1930, số tù 2217, lúc còn là sinh viên.
Ảnh do Bảo tàng Soviet Nghệ tĩnh cũng cấp ( từ hồ sơ của CP Pháp trao lại cho CP Việt nam sau năm 2000)

Ảnh cũ của cha mẹ, khoảng cuối thập kỷ 30
Nhà tôi ở trong một thung lũng miền núi, nằm trên dãy Trường sơn , nơi vốn là cứ địa Hương khê của nghĩa quân Phan đình Phùng. Tôi cũng ít biết về quê vì vốn cả nhà ở Đà lạt trước 45. Tôi chỉ được nghe kể cha tôi là chủ tịch UBCM tỉnh Lâm viên và thành phố Đà lạt. Khi Pháp chiếm Nam bộ rồi đánh ra miền Trung-Tây nguyên, cha tôi ở lại chiến đấu, lùi về khu 5 ,làm chủ tịch tỉnh Bình Định còn mấy mẹ con thì chạy về quê nội cuối năm 46. Tôi không nhớ gì về những ngày chạy giặc này, vì còn bé quá. Chỉ còn nhớ là về sống với ông bà nội ,bên dòng sông Ngàn sâu.Thế là tôi từ 5 tuổi lớn dần lên bên dòng sông thơ mộng này cho đến năm 11 tuổi.
Với tuổi lên mười ,tuy trí nhở non nớt nhưng chuyện mẹ kể cha lấy mẹ thì tôi không bao giờ quên. Mẹ kể ngày xưa cha học giỏi nhất quốc học Vinh , được ông hiểu trưởng người Pháp quý mến khuyên rằng cậu nên ra Hà nội học ngay vì ở Vinh cậu cầm đầu biểu tình ( sau này tôi mới biết là đòi thả Phản Bội Châu ) nên không thể tốt nghiệp được . Cha ra Hà Nội học và sau trở thành sinh viên Trường Cao đẳng Công chính Đông Dương (École Supérieure des Travaux Publics de l’Indochine) . Sắp được nhận bằng Công trình sư công chính (Diplôme d’Études Supérieures, École des Sciences Appliquées- Section du Cours Supérieur des Travaux Publics ) thì bị bắt va xử tù cuối năm 1930 . Khi ra tù vào năm 33 thì về quê, ông nội bắt lấy vợ rồi mới được ra  Hà Nội. Ông đưa cha tôi xuống Đức thọ, đến gia đình cụ bạn đồng khoa để xin cưới người con gái mà hai bên đã hẹn ước. Nhưng cha tôi là tội phạm chống chính quyền Pháp, còn bên nhà gái là quan án sát, nên không cưới được (!), trên đường về gặp một cô gái đang giặt lụa  trên sông La, hỏi ra mới biết là con gái của học trò ông tôi , thế là vào nhà học trò chơi và ngỏ ý muốn dạm hỏi. Hai người nên duyên từ ngày ấy, me lúc đó 17 tuổi . Bố tôi lại được ông cho ra Hà Nội , và lạ thật, nhà trường Pháp nhận lại cho tham gia thì tốt nghiệp và cấp bằng. Sau này đọc lịch sử và được bảo tàng Soviet Nghệ tĩnh cung cấp ảnh và tư liệu tôi mới biết cha tôi cùng chi bộ và cùng bị bắt  bị xử cùng các đàn anh lớn tuổi hơn như Phan Đăng Lưu, Hà Huy Tập, Đặng Thai Mai, Tôn Quang Phiệt,,,trong bản án Tân Việt (tức Đông Dương CS Liên đoàn, xử ngày 31/10/1930 tại Vinh ) .
Chạy giặc về Gia phố  ở nhà ông nội  1949-1950

Ở nhà ông nội , xã Gia phổ HK, khoảng 1949/50. Vẫn còn bóng dáng của người thành thị (Đà Lạt) chạy giặc về quê.
Chạy giặc về quê, cha thì đi đánh giặc ở nơi nao không biết. Mấy mẹ con phải tự kiếm sống. Tôi nhớ mãi cả làng rất nghèo , khi đó, chúng tôi cứ chạy theo một đứa bạn “nhà giàu” để xin cho được thử xỏ chân một tý vào đôi dép râu của nó, đó là đôi dép duy nhất của làng (cậu bạn này cũng bị bom chết cùng đợt với mẹ tôi). Trời miền núi rét căm căm, chỉ có cách đốt lửa sưởi, thú vui là đếm hoa lửa trên đùi (tĩnh mạch gặp nóng nổi hằn vết tím) xem đứa nào nhiều hơn. Cho đến khi vào TSQ tôi vẫn chưa biết quần dài là gì. Giờ nghĩ lại thấy tài thật!
Mẹ dặn tôi trước khi xa mẹ, năm 11 tuổi.
Năm 1954 ở Quế Lâm

Quế Lâm 1955

Hà Nội 1958
Vốn là dân lao động nuôi tằm dệt lụa thời con gái, tuy mười mấy năm nội trợ theo chồng sang Lào rồi về Đà lạt, nay chạy loạn về quê Mẹ tôi lại nuôi tằm dệt lụa nuôi con. Tôi lúc đó 10-11 tuổi cũng ngày ngày quay tơ, đánh suốt phục vụ cho mẹ và chị dệt vải, lụa , và theo anh tôi câu cá, bắt ếch, đi rừng chặt củi....Đến giờ ,khi đã đi khắp thế giới , tôi vẫn khâm phục và nghĩ mãi không ra ,sao mà một người thợ dệt thủ công nghèo như mẹ tôi ,trong lúc gian khó như vậy, vẫn mời thầy dạy anh chị em tôi học chữ học Nhạc, Họa, Ngoại ngữ từ tấm bé, không kém các cháu tôi bây giờ.
1958 năm đầu tiên về lại đất nước. Mùa hè đó ,tôi về quê. Việc đầu tiên nhất định phải làm là đi tìm lại mộ mẹ và cải táng đưa về quê. Sau khi bị bom , mẹ tôi bị thương nặng, phải thuê thuyền dọc theo sông Ngàn sâu  qua sông La để sang sông Lam đến thủ đô kháng chiến Thanh Chương Nghệ an, nơi có quân y viện để cứu chữa.Con đường sông dài hơn 300km, nhưng đi được đến đoạn giữa sông La,( Đức thọ) thì mẹ tôi qua đời trên thuyền. Anh tôi, 15 tuổi, ôm mẹ khóc lạy nhà thuyền xin quay lại nhưng không được. May nhờ dân làng thương tình giúp đỡ kêu xin, họ cho thuyền về gần quê ngoại ,giúp đỡ mai táng trên bờ, cách nhà tôi khoảng 150 km. Hai anh em tôi khăn gói đi bộ hai ngày đêm,băng rừng tìm đến được nơi chôn cất. Tấm mộ chí bằng gỗ anh tôi khắc tạm lúc chôn vẫn còn. Tôi nghe nói rằng người mẹ không gặp con khi tắt thở thì khi người con có mặt lúc cải táng mẹ sẽ hiện về cho con nhìn mặt trong chớp mắt.Tôi hồi hộp mong chờ đước thấy lại bóng hình mẹ năm xưa. Than ôi, chỉ thêm đau lòng nhìn những hài cốt,bọc trong áo quần mục nát tả tơi, duy chỉ mái tóc dài là còn nguyên vẹn. Anh em chúng tôi lại thay nhau gánh hài cốt mẹ, xuyên rừng cắt lối đi suốt hai ngày đêm, không dám nghỉ ở gần nhà dân nào, đưa được mẹ về quê nội ,an nghỉ trên một ngọn đồi lộng gió, phía xa xa là một ngôi chùa nhỏ thanh vắng . Nhìn cảnh chùa, chợt nhớ câu thơ đã đọc thời thơ ấu , nay bỗng vận vào mình Lam đến thủ đô kháng chiến Thanh Chương Nghệ an, nơi có quân y viện để cứu chữa.Con đường sông dài hơn 300km, nhưng đi được đến đoạn giữa sông La,( Đức thọ) thì mẹ tôi qua đời trên thuyền. Anh tôi, 15 tuổi, ôm mẹ khóc lạy nhà thuyền xin quay lại nhưng không được. May nhờ dân làng thương tình giúp đỡ kêu xin, họ cho thuyền về gần quê ngoại ,giúp đỡ mai táng trên bờ, cách nhà tôi khoảng 150 km. Hai anh em tôi khăn gói đi bộ hai ngày đêm,băng rừng tìm đến được nơi chôn cất. Tấm mộ chí bằng gỗ anh tôi khắc tạm lúc chôn vẫn còn. Tôi nghe nói rằng người mẹ không gặp con khi tắt thở thì khi người con có mặt lúc cải táng mẹ sẽ hiện về cho con nhìn mặt trong chớp mắt.Tôi hồi hộp mong chờ đước thấy lại bóng hình mẹ năm xưa. Than ôi, chỉ thêm đau lòng nhìn những hài cốt,bọc trong áo quần mục nát tả tơi, duy chỉ mái tóc dài là còn nguyên vẹn. Anh em chúng tôi lại thay nhau gánh hài cốt mẹ, xuyên rừng cắt lối đi suốt hai ngày đêm, không dám nghỉ ở gần nhà dân nào, đưa được mẹ về quê nội ,an nghỉ trên một ngọn đồi lộng gió, phía xa xa là một ngôi chùa nhỏ thanh vắng . Nhìn cảnh chùa, chợt nhớ câu thơ đã đọc thời thơ ấu , nay bỗng vận vào mình
Chuông chùa lạnh rơi rơi.
Tôi thấy tôi mất mẹ.
Mất cả một bầu trời !
Anh cả và ba bố con tôi viếng mộ mẹ 2011


Mộ mẹ và nghĩa trang đã tôn tạo 2013 (chụp ngày 25/6/2019)

Được mấy ngày ở lại quê hương, có quê mà không có nhà. Bom đạn chiến tranh cày nát vườn nhà cũ và CCRD dỡ nốt ngôi nhà  của ông nội để chia quả thực. Tôi lại ra đi biền biệt từ đấy, mẹ lại cô đơn nằm giữa ngọn đồi với rừng cây bao quanh. Chiến tranh lại tiếp diễn, quê hương lại tan nát một lần nữa. Sau chiến tranh, với khẩu hiệu “mo cơm , quả cà với tấm lòng CS ,toàn dân đi xây dựng quê hương mới” toàn xóm bờ sông Ngàn Sâu phải phá nhà phá vườn để trồng ngô, toàn dân lên núi ở. Các chú bác ở quê cũng quy tập mộ tổ tiên đưa lên núi, thế là nơi mẹ tôi nằm trên đỉnh đồi trở  thành nghĩa trang dòng họ, không quá hoang lạnh hương khói , chúng tôi cũng yên lòng. Năm 1988 sau 30 năm đưa mẹ về quê, tôi lại có dịp cùng con trai đầu đã 18 tuổi ,được thắp hương trên mộ mẹ và ông bà. Quê nhà giờ đã vào núi, vẫn rất nghèo. Thị trấn Huyện chuyển tử Chu Lễ về Gia Phố được mấy năm, trụ sở UB Huyện còn lợp tranh. Mấy năm sau 1991 lần đầu tiên đưa được vợ tôi, con gái Hà Nội , là con dâu đầu tiên về thăm quê nghèo của chồng và thắp nén hương tưởng niệm người đã khuất. Thị trấn đã hình thành, trụ sở UB đã tường gạch mái ngói.
 Thế rồi dịp Sáu mươi năm…một lục thập hoa giáp 1953-2013 kể từ ngày rời đất nước, tôi đã trở thành bậc trưởng lão trong dòng họ Trần và được cử đứng ra tổ chức  tôn tạo nghĩa trang dòng tộc. Mẹ ơi con lại về đây. Nhà ta tuy không còn gì nữa, nhưng các con cháu mẹ đều đã trưởng thành , khôn lớn cả. Mẹ cho phép con được sửa sang vun đắp lại phần mộ, để chúng con luôn  nhớ đến  một bầu trời hạnh phúc tuổi thơ đã không bao giờ trở lại.

25/6/2019  (23/5 kỷ Hợi)- 65 năm mẹ bị Pháp sát hại. Hai anh em bên mộ mẹ

Gặp mặt ở Gia Phố giỗ mẹ 2019 tại KS

Hôm nay 25/6/2019 tức 23/5 Kỷ Hợi, đúng 65 năm trước mẹ tôi bị giặc Pháp sát hại. Chỉ còn Tôi và cậu em út từ Sài Gòn ra là còn đủ sức khỏe để về quê thắp hương trên mộ mẹ. Những dòng này được viết ở Thị trấn Hương Khê, khi hai anh em vừa thắp hương trên mộ mẹ xong. Trời nóng như một chảo lửa. Có quê không còn nhà, chỉ có cách nhờ KS chuẩn bị cho cỗ xôi con gà và làm một bữa cơm nhỏ mời bạn bè, anh em họ Trần đến KS gặp nhau, ôn lại chuyện nhà, chuyện quê hương sáu mươi lăm năm trước. Sáu mươi lăm năm mà tôi đã không bao giờ được gọi một tiếng “mẹ ơi” mà mong có lời đáp nữa. Ôi mất mẹ, thật sự là mất cả một bầu trời !

Thứ Năm, 20 tháng 6, 2019

Một kẻ sĩ nặng lòng với đất nước


Từ khi mà những vấn đề cốt lõi về cải cách hệ thống chính trị còn bị coi là cấm kỵ, thì bằng trí tuệ mẫn tiệp, một tấm lòng đầy thiện chí, GS Hoàng Tụy đã đặt ra thảo luận rằng cần phải “Tái cấu trúc và sửa lỗi hệ thống”.

Đối với quyền lực, lời nói thẳng thường khó nghe, chưa nói rằng sự kiêu ngạo quyền lực luôn không chịu chấp nhận sự thật do những bộ óc sáng suốt của trí thức chỉ ra. Ít ai biết rằng, nhiều thập kỷ trước, các GS. Lê Văn Thiêm, Hoàng Tụy, Hoàng Phương… từng bị đấu tố dữ dội vì tội hữu khuynh trong đào tạo, chỉ trọng chuyên coi nhẹ hồng. GS. Lê Văn Thiêm, Hoàng Tụy bị buộc rời khỏi công việc giảng dạy và điều đi khỏi trường Đại học Tổng hợp.

Nhưng chỉ khi nhìn thẳng thắn, mới nhận diện được vấn đề cốt lõi ngăn cản dân tộc phát triển.

Hãy cùng đọc lời bàn của GS Trần Xuân Hoài về cuốn sách "Xin được nói thẳng", tập sách giúp chúng ta hiểu rõ nhiều điều tâm huyết của một nhà toán học lỗi lạc, một trí thức chân chính, một kẻ sĩ hiếm có thời nay.


GS Hoàng Tụy: Một trí thức lớn, một kẻ sĩ nặng lòng với đất nước

14/06/2019 08:35 - Trần Xuân Hoài
Thật khó mà có thể điểm qua, dù là sơ sài nhất những bài viết vô cùng mẫn tiệp của một bộ óc sáng láng, một tấm lòng đầy thiện chí, luôn canh cánh trong lòng vì dân vì nước của Giáo Sư Hoàng Tụy.

Với tư cách Tổng bí thư (TBT) và Chủ tịch nước (CTN) Nguyễn Phú Trọng đã chính thức đặt ra ở Hội nghị Trung ương X, tháng 5/2019 vừa qua ba câu hỏi:
“Có nên xóa bỏ thành phần kinh tế nhà nước không?”
“Đổi mới chính trị có phải là đổi mới chế độ chính trị không?”
“Có cần phải sửa đổi điều lệ của Đảng CSVN không?”
Những câu hỏi đó là những vấn đề cốt lõi về tái cấu trúc và sửa lỗi hệ thống nhà nước, trước đây thường được coi là cấm kỵ. Thế nhưng Giáo sư Hoàng Tụy, một nhà toán học nổi tiếng, một trí thức tiêu biểu, luôn dấn thân cho sự tiến bộ xã hội, ngay từ 7 năm trước, 2012, trong một số báo xuân của Tia Sáng đã trình bày những tư tưởng mạnh dạn đó trong bài viết “Tái cấu trúc và sửa lỗi hệ thống”.
Tác giả đã viết: “…Thật đau xót khi nghĩ tới một xã hội cách đây chưa lâu từng được ca ngợi nghèo nhưng vẫn giữ được phẩm cách, nay đầy rẫy những cảnh xa xỉ lố lăng, gian dối, xảo trá, không chút tự trọng. Cho nên sửa đổi hiến pháp đi đôi với chỉnh đốn Đảng, chỉnh đốn bộ máy chính quyền, tái cấu trúc ở tầng sâu chính trị nhằm sửa sai hệ thống là yêu cầu khẩn thiết hiện nay cần thực hiện bằng được mới mong có thể lấy lại niềm tin đang mất dần của dân…”. Giá như những lời tâm huyết, nói thẳng đó được các cấp lãnh đạo nhà nước lưu tâm, như TBT và CTN Nguyễn Phú Trọng đã đặt ra câu hỏi trong những ngày vừa qua, thì ít nhất nước Việt chúng ta không mất thêm ít nhất là 7 năm (và có thể hơn nữa) chỉ để chính thức nhận ra vấn đề cốt lõi ngăn cản dân tộc phát triển.

KIẾP NHÂN SINH

KIẾP NHÂN SINH NHƯ NGỌN ĐÈN, NHƯ MÂY NỔI, NHƯ LỬA ĐÁ, NHƯ CHIÊM BAO !

Cuối những năm 80, mỗi khi ghé qua Mạc Tư khoa tôi thường ghé thăm gia định Trần Định, khi đó ở cùng chung cư của nhà khách sứ quán Việt Nam. Hết thời hạn Đại diện thường trú Báo Ảnh VN , Định trở về nước. Khoảng năm 94, 95 gì đó, tôi từ CHLB Đức về , đang đi trên đường bỗng có tiếng gọi giật giọng, quay lại nhìn, hóa ra Định đang chạy theo. 
-Ơ Định, sao nhếch nha nhếch nhác thế này?
-Em vừa ở Hỏa Lò ra.
-Tác nghiệp gì ở đấy, sao không mang máy ảnh đồ nghề ?  Định cười hồn hậu:
- Em bị giam mấy ngày ở đấy, vừa được thả ra lại gặp ngay Anh.
Tôi há hốc mồm, ngạc nhiên không thể nói nổi. Định lại cười, kể cho tôi nghe đầu đuôi câu chuyện. 
- Mấy hôm trước em được công an mời lên đồn, tra hỏi em, nói rằng em có kể chuyện tiếu lâm chính trị về chuẩn bị Đại Hội Đảng. CA họ nói rằng, họ đã điều tra nguồn gốc chuyện tiếu lâm này và người ta khai ra rằng, họ nghe em kể trong quán cafphe. Bây giờ em phải khai ai là người sáng tác ra chuyện đó hay là nghe ai kể. Trời đất ơi, khai thế nào bây giờ đây ?
- Thế em khai thế nào? Bọn nhà báo chúng mày thì tán láo, kể tiếu lâm chính trị ở Nga quen rồi chứ gì ?
- Nào em có phải là thằng sáng tác đâu. Mấy thằng nhà báo hèn bị nó dọa quá, khai ra cho em đấy chứ. Em biết thừa thằng nào khai, thằng nào kể, nhưng em không khai.
- Sao vậy.
- Em đâu có phải thằng hèn, khai để hại chúng nó à! Em chỉ bảo em có nghe chuyện tào lao ai đó kể trong quán cafphe nhưng quên mất , không biết là ai. Họ dọa mãi không được, và nói anh không nói ra đầu mối thì chính anh là người sáng tác. Anh có khai không, nếu không chúng tôi sẽ bắt nhốt anh. Em nhất định không khai, thế là họ nhốt em vào Hỏa Lò thật. Nhưng chẳng ăn thua, em chẳng nói gì, chán quá họ vừa thả em ra đây này...
Đấy, Trần Định ,Nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng là như vậy. Luôn hồn hậu, xả thân cho nghệ thuật, vô tư lo lắng giúp đỡ mọi người, nhận cái thiệt thòi về mình. Định từng nằm chờ từ 3,4 giờ sáng bên hồ để rình chụp cho được một giọt sương trên cánh sen lúc tia nắng đầu tiên rọi tới. Mười năm được phân công và theo nguyện vọng của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp, Định cầm máy theo chân Đại tướng ghi lại những khoảnh khắc hoạt động và đời thường, là người duy nhất có bộ sưu tập ảnh đồ sộ về cuộc đời Đại tướng. Đã từng là một trong những người khởi xướng và là nghệ sĩ nhiếp ảnh chính một thời của Tạp Chí “ĐẸP”, Nghệ sĩ Trần Định đã để lại cho đời những bức hình đẹp cả tâm hồn và khuôn hình thiếu nữ tuyệt đỉnh sáng tạo của tạo hóa. Thế rồi có lần Định than thở, “em chẳng làm cho tạp chí đó nữa , tạp chí giờ thành cái máy in tiền nên chúng nó đẩy em ra , em cũng chẳng cần .” Thế đấy ,Định luôn luôn quên đâu là đời thực, đâu là cuộc sống mơ mộng, cảm tính của một nghệ sĩ. Nhớ một năm nào đó, Định gọi điện cho tôi:
- Anh ơi, em bị họ bắt tống lên xe bus rồi...và tắt máy cái rụp. Tối khuya, Định về gặp tôi kể, em vừa cầm máy ra gần SQ Trung quốc để chụp cảnh người biểu tính chống dàn khoan TQ, thì bị CA bắt tống lên xe bus chở lên tận Đông Anh giữ cả ngày rôi thả ở đó, em lân mò vừa về đến Hà Nội.
- Lần sau, phải khôn khéo nhé, ai lại cầm cái máy to tướng của mày để hành nghề lại chui lên đầu cả đoàn biểu tình thì họ tóm ngay.
Lần sau, thì Định cẩn thận hơn, năm 2014, vào dịp tưởng niêm 35 năm TQ xâm lăng biên giới , cuộc tưởng niệm công khai bị cấm. Tôi bảo “đi theo anh” , và hai anh em chúng tôi vẫn tìm cách tham gia tưởng niệm và chụp được những bức ảnh để đời. Đó là những bức ảnh tưởng niệm bên Tháp Bút và ảnh có mặt của ông anh của Định với những người trẻ tuổi TQ đang theo dõi cuộc tưởng niệm tự phát của dân Hà Nội.
Mười giờ đêm thứ năm vừa rồi  Định bỗng vào fac của tôi , viết comment và like hơn hai chục stt của tôi đăng trước đó, như kiểu duyệt lại fac của tôi vậy, thấy lạ quá. Cũng khuya đó thấy Định share bài khảo cứu mới nhất của tôi về nghề luyện sắt của tổ tiên người Việt vừa đăng trên TIA SÁNG…Thế mà ba giờ sau đó… Định ơi , cậu em thân thiết của tôi , đứa con cháu hiếu thảo của dòng tộc Trần (xuân) Gia Phố đã đột ngột ra đi…và ra đi mãi mãi. Định ơi, hai anh em mình đang dự định tháng sau cùng mấy anh em dòng tộc Trần Gia Phổ con cháu cụ Trần Xuân Đào từ khắp đất nước cùng về quê, tưởng niệm 65 năm nhà chúng mình bị bom Pháp tàn phá và giết hại mẹ tôi…Hết rồi , cả kế hoạch  sau đó mấy anh em sẽ cùng nhau đi chiêm bái núi Giăng Màn,  Miệu Trầm Lâm, Sơn Phòng Hàm Nghi, Chùa Am của quận chúa Huy Chân, đền thờ Nguyễn Tuấn Thiện, Thành Lục niên của Lê Lợi, Lam Thành ,….những chứng tích, địa danh, đền thờ của những sự kiện, nhân vật lịch sử sáu trăm năm có lẻ, được kể lại trong tiểu thuyết lịch sử “KIM THIẾP VŨ MÔN”. Định sẽ kể lại câu chuyện lịch sử đó bằng ảnh , như anh em mình từng ấp ủ. Thế là hết, anh viết tiểu thuyết KIM THIẾP VŨ MÔN, thi sĩ Trần Dương Long đã chuyển nó thành thơ lục bát, Định sẽ chuyển nó thành quyển truyện bằng ảnh và các nghệ sĩ khác cùng anh em mình đang ấp ủ làm bộ phim lịch sử hoành tráng…Nhưng em đi rồi…biết làm sao đây?!!
Con cháu chắt gia tộc cụ Trần Xuân Đào ở Hà Nội 2010. Định ngồi thứ 2 từ trái sang

Định với tôi sống với nhau từ tấm bé. Cha tôi là anh ruột cha của Định. Mẹ của tôi là em họ mẹ của Định. Trong máu thịt của Định có dòng máu của họ Trần Gia Phố nổi tiếng Hương khê với những nhà Nho ẩn dật, của những nhà giáo, những kỹ sư, nhà khoa học, nhà văn nhà báo, không màng danh lợi. Có dòng máu của họ Phạm (ông ngoại Định) danh giá với những tên tuổi lớn như ông Phạm Khắc Hòe, Đạo diễn Phạm Thị Thành, nhà báo Phạm Khắc Lãm…và họ Hoàng Xuân , một dong họ quý tộc (bà ngoại Định)     mà các tên tuổi như Hoàng xuân Hãn, Hoàng xuân Nhị, Hoàng xuân Tâm…ai cũng biết. Cả hai họ Phạm và Hoàng đều ở Kẻ Trổ (chợ Trổ nay là Đức Nhân) Đức thọ. Cho nên anh em chúng tôi thường tự giới thiệu là mẹ Đức Thọ bọ Hương Khê. Chúng tôi sinh trưởng ở miền núi, uống nước Ngàn Sâu, Ngàn Phố, Sông La mà lớn lên, tuy cũng không nhiều. Cha tôi ở lại trong nam chiến đấu, Tôi theo mẹ chạy loạn từ Đà Lạt về năm 46, cuối năm đó cha mẹ Định cũng chạy loạn từ Phan Rang về quê. Cha tôi con cả nên mẹ con tôi ở với ông bà nội trên ba gian nhà chính. Gia đình Định ở nhà ngang, cùng chơi trên một sân chung. Định sinh ở quê năm Hợi, 1947, lúc đó tôi đã 6 tuổi.
Chạy giặc từ Phan Rang về quê với ông bà nội ở Gia Phố. Ông nội bế Định khoảng năm 1949-1950
Khi Định 5 tuổi, mới biết chạy đuổi theo tôi, thì tôi đã rời quê hương sang Lư Sơn. Về nước thì quê nhà tan nát, vì CCRD ập đến , ông Nội bị vây hãm đấu tố chết đói trong cô đơn. Cha Định dạy học trong núi sâu và nhà Định chuyển theo cha, thoát được CCRD , nhưng cuối cùng cũng phải chạy khỏi quê hương ra Hà Nội. Năm 63,64 tôi về Hà Nội dạy trường Đại Học Tổng Hợp, cha Định    đi dạy học ở Ghi-Nê tận châu Phi xa xôi, gửi Định lại cho cha tôi nuôi dạy và nhờ tôi kèm cặp.
Những năm đầu thập kỷ 60, Định( áo đen) ở với tôi ở 278 Hàng Bột. 
Định vừa 14,15 tuổi nghịch ngợm, ngỗ ngược..như bất kỳ đứa trẻ nào vào tuổi đó. Tôi thường bắt Định ngồi học trước mặt tôi, nhưng có lần bạn gái tôi đến, loắng một cái Định đã thừa cơ biến mất, trốn đi chơi tối mới lò dò về, nhìn anh cười khì khì …Ôi , biết bao kỷ niêm thời thơ ấu, anh em sống với nhau. Tôi sang Đức, khi về thì Định đã học xong ĐH Ngoại ngữ khoa tiếng Nga, rồi máu nghệ sĩ nổi lên, bỏ nghề phiên dịch, đi học nhiếp ảnh trở thành phóng viên ảnh của VNTTX. Định trở thành Nghệ Sĩ Nhiếp Ảnh từ đó.
Định ơi! Dòng họ Trần nhà ta, người miền núi, đều sống thọ 95-100 tuổi cả. Cha em cũng hưởng dương 95 tuổi. Năm nay là năm hợi , đúng tuổi của em.
Mông hai tết Kỷ Hợi 2019
Tết năm hợi vừa qua , anh cùng em vừa thưởng thức bạch trà mở đầu cho một năm mới đầy dự định . Thế mà giờ đây, tiếc thương, tiễn đưa em về cõi vĩnh hằng, khi em chưa hưởng được trọn tuổi trời. Ôi cuộc đời thật vô thường !  Trời xanh ơi, sao lại nỡ ngoảnh mặt với người giàu tình nặng nghĩa như vậy…
ÔI, KIẾP NHÂN SINH LÀ THẾ, NHƯ NGỌN ĐÈN, NHƯ MÂY NỔI, NHƯ LỬA ĐÁ, NHƯ CHIÊM BAO !

Vĩnh biệt em, Trần xuân Định !

Chủ Nhật, 2 tháng 6, 2019

ĐƯỜNG ĐI KHÔNG CẦN TÌM ĐÂU XA MÀ NGAY Ở DƯỚI CHÂN MÌNH !


ĐƯỜNG ĐI KHÔNG  CẦN TÌM ĐÂU XA MÀ NGAY Ở DƯỚI CHÂN MÌNH !



Người xưa nói rằng “Quân tử trả thù mười năm chưa muộn. “. Nhưng nếu đã thắng kẻ thù nhỏ mà quên rằng  “Anh hùng một khắc cũng ngàn năm “ thì cái thắng đó cũng chẳng ích gì nhiều cho dân cho nước.
Với tư cách TBT và CTN, ông Nguyễn Phú Trọng sau khi bước đầu “đốt lò” thành công, đã dũng cảm đặt ra ở Hội nghị Trung ương 10 vừa qua ba câu hỏi cấm kỵ , hiếm có xưa nay:
"Có nên xóa bỏ thành phần kinh tế nhà nước không?"
"Đổi mới chính trị có phải là đổi mới chế độ chính trị không?"
"Có cần phải sửa đổi điều lệ của Đảng CSVN không?"
Tất nhiên ông biết chắc, sẽ chẳng có ai trả lời cho ông là “có” hay “không”. Những người có vị trí trong đảng của ông thì cũng thừa kinh nghiệm để hoài nghi rằng biết đâu đây chỉ là phép thử để bộc lộ quan điểm như kiểu phát động trăm hoa đua nở ngày trước, hoa nào nở sẽ bị buộc tàn ngay lập tức . Những đảng viên bình thường thì đã quen tin rằng ý kiến của họ chẳng có ý nghĩa gì với cấp trên, phát biểu đúng sai chỉ mang họa vào thân. Còn người dân ư ? Họ trả lời để làm gì khi “ mất mùa là tại thiên tai, được mùa là tại thiên tài đảng ta “. Tình trạng này chính là sự mất niềm tin, thật là nguy hiểm cho bất kỳ nhà nước nào , đó là sự lặng gió trước cơn      bão sắp đến ! Đợi đến lúc đó thì chẳng những chế độ sụp đổ, mà đảng của ông cũng chẳng còn, cũng   không có gì bảo đảm máu sẽ không đổ, kền kền phương Bắc chỉ chờ dịp đó để rỉa xác ! Cần phải làm mọi cách để tránh điếu đó. Việc đó giờ là trọng trách của ông vì nay ông đảm nhiệm chức trách đứng đầu nhà nước. Hơn nữa so với mấy   người tiền nhiệm, ông là người được đào tạo và tài năng hơn. Tuy rằng ông chỉ được đào tạo về xây dựng đảng tại Liên xô,nhưng tin chắc rằng xây dựng nhà nước theo khuôn mẫu nhà nước LÊNIN, một trong những trụ cột của học thuyết mà ông đeo đuổi, cũng được họ truyền thụ. Tất nhiên thời đó các Giáo sư Liên xô mà ông thụ giáo không giảng rằng :
Tuyệt đại đa số nhân loại tiến bộ thì theo khuôn mẫu: “Nhà nước là những thực thể có một lãnh thổ xác định, một số lượng dân định cư nằm dưới sự điều hành của một chính quyền của chính họ (thể chế chính trị?) , và tham gia vào hoặc có khả năng tham gia vào  những giao kết với các thực thể  tương tự. “ (Theo từ điển http://www.duhaime.org/LegalDictionary/S/State.aspx ). Cụ thể hơn  Nhà nước được cộng đồng quốc tế ký kết trong công ước Montevideo (1933): “Nhà Nước với tư cách là một pháp nhân của pháp luật quốc tế cần phải bao gồm những thành tố sau đây : có một lãnh thổ xác định, một tập hợp dân chúng định cư, một chính quyền và có khả năng tham gia vào các mối quan hệ với các nhà nước khác –“

Đời người xưa nay ai chẳng chết. Để lại lòng son rọi ngàn thu


NHÂN SINH TỰ CỔ THÙY VÔ TỬ LƯU THỦ ĐAN TÂM CHIẾU HÃN THANH. 人生自古誰無死 留取丹心照汗青
(Đời người xưa nay ai chẳng chết. Để lại lòng son rọi ngàn thu")

Hai hôm nay đề tài sôi nổi nhất là bài phát biểu của ông Nguyễn Phú Trọng tại hội nghị TW ĐCS lần thứ 10. Sau cơn bạo bệnh của tuổi già, ông Trọng đã trở lại mạnh mẽ và phát biểu ứng khẩu trong 16 phút khá sắc sảo, nêu lên nhiều câu hỏi, tâm tư về Đảng và Đất nước.
Trước hết phải công nhận ông Trọng là một nhà chuyên môn giỏi, bởi nghề ông được đào tạo là xây dựng đảng và ông đã làm rất tốt để sửa chữa lại Đảng của ông đang xuống cấp rất trầm trọng trong suốt thời gian qua ( như đốt lò chẳng hạn). Gần đây thì ông kiêm giữ nhiệm vụ đứng đầu nhà nước, và ông đã bắt đầu lo lắng đến vấn đề giữ vững và phát triển đất nước. NHÂN SINH TỰ CỔ THÙY VÔ TỬ LƯU THỦ ĐAN TÂM CHIẾU HÃN THANH. 人生自古誰無死 留取丹心照汗青
(Đời người xưa nay ai chẳng chết. Để lại lòng son rọi ngàn thu")

Hai hôm nay đề tài sôi nổi nhất là bài phát biểu của ông Nguyễn Phú Trọng tại hội nghị TW ĐCS lần thứ 10. Sau cơn bạo bệnh của tuổi già, ông Trọng đã trở lại mạnh mẽ và phát biểu ứng khẩu trong 16 phút khá sắc sảo, nêu lên nhiều câu hỏi, tâm tư về Đảng và Đất nước.
Trước hết phải công nhận ông Trọng là một nhà chuyên môn giỏi, bởi nghề ông được đào tạo là xây dựng đảng và ông đã làm rất tốt để sửa chữa lại Đảng của ông đang xuống cấp rất trầm trọng trong suốt thời gian qua ( như đốt lò chẳng hạn). Gần đây thì ông kiêm giữ nhiệm vụ đứng đầu nhà nước, và ông đã bắt đầu lo lắng đến vấn đề giữ vững và phát triển đất nước.
Dân ta và cả ĐCS Việt Nam cũng như Thế giới đều công nhận nước Viêt Nam ta thuộc nhóm nước theo thể chế Chuyên chính Một đảng. Về phương diện lý luận hay học thuyết, gọi là nhà nước pháp quyền XHCN hay nhà nước chuyên chính vô sản cũng bình thường. Một sự vật, một hiện tượng…được diễn tả bằng các tên gọi khác nhau , tùy ngữ cảnh, tùy mục đich, cũng là chuyện chấp nhận được. Ông Trọng hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Tuy nhiên ông với tư cách mới đứng đầu nhà nước , một nghề mới đối với chuyên môn của ông thì ông chắc chắn phải quan tâm là:
VIỆT NAM ĐANG Ở ĐÂU TRÊN BẢN ĐỒ KINH TẾ THẾ GIỚI

 Xếp hạng thế giới cua VIỆT NAM
Dân số ,thư 15 , 95,581.592 người   (2017)
Diện tích xêp thứ 66: 331.212 km2
Tổng sản phẩm quốc nội GDP xêp thứ 48: 191,454 tỷ US$ (IMF 2015)
GDP theo đầu người xêp thứ 132: 2.306 US$ (IMF 2017)
PPP theo đầu người , xêp thứ 124:  7.378 US$ (IMF 2017)
Những số liệu nói trên cho thấy Việt Nam là một nước lớn về dân số, trung bình về diện tích và nghèo, thậm chí rất nghèo so với thế giới.

Thứ Tư, 16 tháng 1, 2019

KIM THIẾP VŨ MÔN_DIỄN THI (3)



PHAN LIÊU-MÃ KỲ (1) 

1.      Từ ngày bình được Châu Hoan
2.      Tiên Hoa cửa ngõ lên ngàn đập tan
3.      Tri Bản (1) Rào Nổ mỏ vàng
4.      Quân Minh đào đãi tan hoang một vùng
5.      Sái Phúc bóc lột đến cùng
6.      Bắt dân cúng nạp hương trầm sừng tê
7.      Lao công lao dịch nặng nề
8.      Kho quan đầy ắp dân quê chết dần!
9.      Sái Phúc chọn lữa một phần
10.  Cúng Minh Thành Tổ nghìn cân làm quà
11.  Của dâng chiếu chỉ ban ra
12.  Thăng thưởng Sái Phúc những ba bốn lần
13.  Giá rằng nếu bắc lên cân
14.  Công của Mã (2) già nửa phần không ngoa
15.  Vua chỉ ban thưởng hắn ta
16.  Mã không một chút gọi là ghi công
17.  Từ đó ấm ức trong lòng
18.  Gét ghen Sái Phúc sống không biết điều
19.  Hắn tìm tri phủ Phan Liêu
20.  Buông lời ướm hỏi ra chiều cảm thông
21.  Biết Phan cũng chẳng vừa lòng
22.  Cũng căm Sái Phúc cướp không công mình
23.  Phan Liêu thể hiện thịnh tình
24.  Mời Mã Kỳ cùng vệ binh tẩy trần
25.  Rượu nếp cẩm men sa nhân
26.  Cá chình khe đá với gân gụ xào(3)
27.  Ngực trần da trắng phổng phao
28.  Gái Mường hầu rượu quan nào lại chê
29.  Chủ khách như tỉnh như mê
30.  Như say như đắm mơ về cõi tiên
31.  Phan Liêu vẫy gọi Xuân Liên
32.  Váy hồng yến đỏ nàng liền bước ra
33.  Tay nâng chiếc váy hào hoa
34.  Cúi chào quan khách điệu đà thổi tiêu
35.  Thần Giao khúc nhạc mỹ miều
36.  Mã Kỳ nghiêng ngã ra chiều tán dương
37.  Kém gì tiếng sáo Trương Lương
38.  Gợi tình gợi cảnh cố hương xa vời
39.  Khi vui như gió ngang trời
40.  Khi buồn nghèn nghẹn như lời thở than
41.  Thần Giao khúc nhạc vừa tàn
42.  Gái Mường lại tiếp rượu tràn cung mây
43.  Đàn bầu thánh thót đâu đây
44.  Nghe như nước chảy mây vây Lam Thành
45.  Váy hồng yếm đỏ mỏng manh
46.  Hành vân lưu thuỷ nàng dành tặng ai?
47.  Bàn tay như một nhành mai
48.  Lướt trên năm khúc ngân dài tuyệt hay
49.  Mã Kỳ nửa tỉnh nửa say
50.  Nửa mê nửa phục cô này tài hoa
51.  Hắn khen nói với chủ nhà
52.  Giao Châu kỹ nữ quả là anh thư
(1)   Nay là xã Hoà Hải, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh.
(2)   Là Mã Kỳ
(3)   Gân gấu xào

PHAN LIÊU & MÃ KỲ (2)

KIM THIẾP VŨ MÔN_DIỄN THI (2)



MÂY NÚI GIĂNG MÀN CUỐN THÁC VŨ MÔN (12X4)

1.      Nhọc nhằn nguy hiểm mọi điều
2.      Mưa nguồn lũ cuốn nắng thiêu trưa hè
3.      Đêm nằm nghe hổ gầm ghè
4.      Nghe tiếng vượn hú lòng tê tái buồn
5.      Rì rầm gió cuốn mây tuôn
6.      Sáng ra thấy rõ Vũ Môn ngang trời
7.      Đến rồi! Vui quá cha ơi
8.      Bõ công con ngóng đầy vơi vơi đầy!
9.      Giăng Màn núi lẫn trong mây
10.  Vũ Môn như giải lụa vây trắng trời
11.  Ba tầng tháp nước chơi vơi
12.  Đêm soi bóng nguyệt ngày phơi nắng vàng!
13.  Mỗi tầng là một cung đàn
14.  Dài hơn trăm thước dọc ngang lưng trời
15.  Mỗi cung gửi gió mỗi nơi
16.  Khúc trầm khúc bổng như lời nước non!
17.  Vui như lời mẹ nựng con
18.  Buồn như câu hát mỏi mòn trách ai
19.  Giận thì gió dật trong ngoài
20.  Hờn thì trầm bổng lai rai bổng trầm!
21.  Yêu thì như hát như ngâm
22.  Ghét thì như thét như gầm chối tai
23.  Cưng như khúc nhạc khoan thai
24.  Chiều như ru mãi một bài nhớ ai!
25.  Vũ Môn có một không hai
26.  Là nơi Thượng Đế ra bài kiểm tra
27.  Muôn loài thuỷ tộc tài hoa
28.  Tháng tư mồng tám vượt qua hoá rồng!
29.  Cá rô tuy thế mà ngông
30.  Một tầng nhảy được đứng trông rồi về
31.  Tôm càng giản dị mà ghê
32.  Vẫy râu một cái ai chê ta nào
33.  Muôn loài bàn tán lao xao
34.  Hai tầng tôm đã vượt rào ngon ơ
35.  Vểnh râu hắn nghỉ nằm chờ
36.  Vượt thêm tầng nữa hắn mơ hoá rồng!
37.  Đâu dễ như thế mà mong
38.  Lần sau hắn nhảy không xong lại buồn
39.  Đuối hơi hắn ngã xuống luôn
40.  Vấp phải tảng đá lưng suôn hoá còng!
41.  Đến lượt cá chép thong dong
42.  Ngọc thiêng hắn ngậm như không chuyện gì
43.  Thần Mưa thấy lạ hiếu kỳ
44.  Nhìn xuống hạ giới tức thì mưa tuôn!
45.  Nhờ thế cá chép bơi luôn
46.  Một chốc vượt cả Vũ Môn ba tầng
47.  Giăng Màn trời đất lâng lâng
48.  Tiễn rồng tiễn cá mấy vầng hào quang!

MAI LY HÀ ẤT TƯƠNG PHÙNG GẶP NHAU (I) (7X4)