Chủ Nhật, 16 tháng 7, 2017

Câu chuyện Trí tuệ của một quốc gia



Trí  tuệ thật và Trí tuệ Nhân Tạo với CM 4.0

(Đây là bản gốc . Bài  được biên tập lại đã cắt bỏ những phần tô màu xanh và đăng trên Tạp Chí Tia Sáng:
Trần xuân Hoài
Câu chuyện “Cách Mạng  4.0” hay “cách mạng công nghiệp lần thứ tư”, viết tắt là CMCN 4.0 hay CM 4.0, được nói nhiều ở nước ta, khắp hang cùng ngõ hẻm, có lẽ vào loại vô địch thế giới về tần suất nghe và đọc thấy từ này. Còn có tuyên bố hùng hồn rằng “Việt Nam có thể đi đầu cách mạng công nghiệp 4.0”[1].
Tuy trên phạm vi toàn cầu còn nhiều tranh cãi và chưa  ai vẽ ra được chính xác  mặt mũi nó thế nào, kể cả người khởi xướng ra thuật ngữ CM 4.0, nhưng đại khái người ta cho rằng cốt lõi của cách mạng công nghiệp lần thứ tư là sản xuất và dịch vụ thông minh dựa trên các đột phá của công nghệ số (DT:  Digital Technology), với sự tiếp sức của trí tuệ nhân tạo (AI: Artificial Intelligent). Ông Eric Yeo, Tổng giám đốc IBM Việt Nam, nhận định DT và AI sẽ hiện diện trong mọi ngành nghề, lĩnh vực từ giao thông, y tế, ngân hàng cho tới thời trang, ẩm thực, âm nhạc… Lấy thí dụ một lĩnh vực bị ảnh hưởng là ngành vận tải, có thể thấy rõ qua câu chuyện rất nhỏ là Uber, Grab  tác động như thế nào đến ngành taxi truyền thống[2].
 Nhà Toán học nổi tiếng thế giới, GS Seymour Papert thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ) sang Việt Nam  tham dự hội nghị về giảng dạy toán học bằng công nghệ số. Khi nhìn thấy cảnh tượng giao thông kỳ dị của Hà nôi đã bàn với đồng nghiệp VN là phải nghĩ cách dùng khoa học công nghệ , đặc biệt là công nghệ số, để giải quyết vấn nạn giao thông xe máy cho Hà nội. Ngay khi vừa trao đổi ý kiến đó thì ngày 7/12/2006 ông đã bị tai nạn xe máy nghiêm trọng tại ngã ba Giải phóng –Đại cồ việt, Hà Nội. Nhà khoa học hơn 70 tuổi, chưa nói hết được ý định của mình thì đã chìm sâu vào hôn mê (và chết sau khi được đưa về Mỹ),  nhưng đã đủ nhắc chúng ta rằng ,  khoa học công nghệ số hiện đại có thể góp phần giúp giải quyết được vấn nạn giao thông xe máy. Giải  pháp mà GS Seymour Papert nhắc nhở cho đồng nghiệp Việt Nam, có thể áp dụng để giải quyết ngay nạn ùn tắc giao thông dưới cách nhìn của CM4.0, chính là Hệ thống Giao thông Thông minh- STS : Smart Traffic System. Đã hơn mười năm nay, không biết là bao nhiêu tâm huyết ,  công sức và tiền bạc của các chuyên gia, doanh nghiệp Việt Nam đã đổ ra để thưc hiện và thuyết phục các nhà  lãnh đạo áp dụng STS cho các thành phố và đường giao thông Việt Nam. Các kiến nghị, giải pháp, đề án …đã được gửi đến tận tay các vị bộ ,thứ trưởng và Bí thư chủ tịch thành phố, nhưng tất cả được từ chối bằng sự im lặng. Kỳ lạ, rõ ràng vấn đề là rất cần thiết và khả thi, lại ở trong tầm tay của Công Nghệ Việt Nam, dùng cho thị trường Việt Nam và không ai hiểu biết các điều kiện , tập tục, luật lệ giao thông Việt Nam hơn người Việt Nam. Một người bạn trong thành ủy thương tình, đã khuyên: “Các nhà khoa học ngây thơ quá, những quyết định mà người quyết định không có lợi ích cho chính họ thì sẽ không bao giờ có đâu”. Lúc đó nghe lời khuyên, nhiều người  còn nửa tin nửa ngờ. Bây giờ thì chắc ai cũng  tin điều đó rồi. Ngày 8/5/2017 tờ báo Mỹ Finacial Time tiết lộ[3] rằng một ngân hàng nước ngoài đã dàn xếp với giới chức TP HCM để một Cty nước ngoài lắp đặt một hệ thống giao thông thông minh (STS) trị giá 300 triệu USD cho TP HCM, người dàn xếp phi vụ này chính là giám đốc ngân hàng nói trên tại VN và cũng chính là con gái của vị nguyên Bộ trưởng và vào lúc đó là lãnh đạo thành phố. Theo ước tính của các chuyên gia, thị trường của STS ở Việt Nam khoảng 1,5 tỷ USD. Làm sao mà Công nghệ thông tin, hay nói xa hơn là CM 4.0 của Viêt Nam có thể phát triển được nếu thị trường Công nghệ Thông tin, qua thí dụ thị trường STS, được bán cho nước ngoài như vậy !
Một đất nước muốn tự phát triển được thì phải có nội lực. Muốn phát triển nội lưc thì phải dựa vào trí tuệ thật (không phải nhân tạo). Nhưng trí tuệ thật sự của một quốc gia không phải đơn thuần là phép cộng của trí tuệ từng cá nhân, nó là do sự cộng năng (Synergnetic) cả một hệ thống tạo lập nên. Hệ thống đó bao gồm tổ chức nhà nước, các cơ sở nghiên cứu, các doanh nghiệp công và tư (lớn hoặc nhỏ), các trường đại học và các cơ quan chính phủ... Các mối tương tác giữa các chủ thể này bao gồm các vấn đề thuộc về chính sách, kỹ thuật, thương mại, pháp lý, xã hội và tài chính… của các hoạt động dưới các dạng thức như sự phát triển, bảo hộ, tài trợ hoặc quy phạm…Để phản ánh phần nào vấn đề phức tạp này, tức trí tuệ thật của một quốc gia, tổ chức Sở hữu Trí Tuệ WIPO thuộc Liên Hợp quốc từ năm 2007 đã cùng một số đại công ty, tổ chức phi chính phủ cho ra đời hệ thống Chỉ số Đổi mới/Sáng tạo toàn cầu - Global Innovation Index (GII) và lập ra bảng xếp hạng hằng năm của các quốc gia trên thế giới. 

Năm 2012 GII của Việt Nam đã tụt xuống dưới trung bình thế giới, đến mức báo động đỏ[4]. Năm 2013 vẫn không khá hơn, nhưng sau đó đã có những dấu hiệu tích cực, tiến dần lên trên trung bình thế giới, năm 2017 vượt qua được Thái Lan,  nhưng chưa thật bền vững (xem bảng xếp hạng và đồ họa kèm theo) và thua rất, rất xa những nước như Singapor, Hàn Quốc.
Dầu sao sự tiến bộ vất vả đó cũng là một dấu hiệu tích cực, đáng mừng.
Một sự kiện tích cực khác cũng đáng được ghi nhận, đó là gần hai tháng sau khi phi vụ đi đêm với nước ngoài về hệ thống giao thông thông minh trị giá 300 triệu USD ở TP HCM bị Finacial Time phanh phui, ngày 25.6 UBND TP Hà Nội đã ký thỏa thuận hợp tác với tập đoàn FPT . Theo thỏa thuận hợp tác, FPT sẽ triển khai hệ thống giao thông thông minh cho TP.Hà Nội . Tổng mức đầu tư xây dựng Hệ thống giao thông thông minh TP.Hà Nội của FPT dự kiến là 1.700 tỉ đồng (~75 triệu USD)[5].
Giới Công Nghệ Thông Tin ít nhất có thể vui mừng vì miếng bánh 1,5 tỷ USD của thị trường STS Việt Nam chưa bị bán sạch. UBND Hà Nội và FPT đã có công giữ lại ít nhiều thị phần cho công ăn việc làm trí tuệ của người Việt Nam. Sản xuất mà không có thị trường thì sản xuất cho ai?  Điều vui mừng lớn hơn, đó là có tín hiệu cho thấy những đại gia xưa nay chỉ có làm giàu bằng buôn bán thiết bị và gia công phần mềm nay đã chuyển nhanh sang việc sáng tạo ra các sản phẩm công nghệ cao như STS bằng nội lực của Việt Nam.
Chúng ta cần mạnh dạn nhìn vào sự thật đáng buồn là suốt hơn hai mươi năm phát triển công nghệ thông tin VN với bao nhiêu tuyên bố hùng hồn, nghị quyết và đề án dày cộp, mà công nghệ thông tin VN vẫn èo uột, không lớn lên được. Nhìn lại thì quả thật chỉ có mấy sản phẩm phần mềm của các chàng tí hon BKAV, MISA, Côc Cốc…là còn có chút tên tuổi nội địa, còn các đại gia khác, hoặc là buôn bán máy móc, mua thiết bị về làm dịch vụ lấy tiền dân nghèo (như các cty Viễn thông chẳng hạn, tuy có vẻ cao sang  hơn , nhưng về bản chất kinh doanh cũng giống như Cty Taxy, mua xe  về chở khách lấy tiền dân ta mà thôi ), hoăc làm gia công phần mềm với tên gọi mỹ miều là Outsourcing ( về bản chất giống như may gia công, chỉ có khác là trí tuệ và nhân lực cao cấp hơn), chẳng có sản phẩm nào mang dấu ấn, tên tuổi của họ trên thương trường. Về phần cứng, khi BKAV dũng cảm thử sức với BPhone  (dù có thể chọn sai sản phẩm đi nữa) thì bị ném đá tới tấp, đến nỗi có chuyên gia nước ngoài mỉa mai than thở, sao mà các nhà mạng của nhà nước VN không khuyến khích phát triển phần cứng như Bphone, sao người Việt Nam lại ác với nhau, tẩy chay nhau  đến vậy, làm sao mà doanh nghiệp công nghệ VN phát triển lên được.
Nhà nước không thể và không nên tin vào những lời tán dương “Việt Nam có thể đi đầu cách mạng công nghiệp 4.0”, hay những lời hứa kiểu “năm 2020 VN sẽ "nằm trong top 10 thế giới về cung cấp dịch vụ gia công phần mềm và nội dung số với khoảng 1 triệu lao động làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin". Cũng không nên và không đáng kỳ vọng Việt Nam sẽ trở thành cường quốc về công nghệ trong tương lai gần, nếu được các doanh nghiệp hàng đầu thế giới trợ giúp. Chẳng có chuyện giúp đỡ vô tư đó đâu. Việt nam chỉ có thể và cần đạt các kỳ vọng đó bằng chính nội lực của mình mà thôi !
Một nhà nước kiến tạo cần phải có những hành động kiến tạo cụ thể. Nhà nước Việt Nam không cần phải lấy tiền thuế của dân nghèo để nuôi  các công ty CNTT Việt Nam lớn mạnh.  Nên nhớ phi vụ TP HCM bán STS (bất thành) nói trên chỉ là một thí dụ nhỏ. Thị trường nội địa cho Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo là rất lớn, chỉ nói riêng phần dữ liệu quốc gia (là một dạng big data) với 90 triệu dân là khổng lồ, không dưới 5 tỷ USD. Một thị trường như vậy , nếu không bị bán cho nước ngoài, thì đủ để tạo nên tiềm lực cho các doanh nghiệp Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo Việt Nam lớn mạnh, làm nền tảng cho CM 4.0. Người khổng lồ công nghệ IBM cũng không thể hình thành, nếu từ những năm đầu đời không được nhà nước Mỹ dành cho những dự án khủng như xử lý điều tra dân số, tính toán an sinh xã hội, chưa kể những dự án về máy bay hay chế tạo bom nguyên tử sau này …
Ai cũng hiểu trí tuệ nhân tạo sẽ không thay thế con người mà chỉ hỗ trợ họ làm việc hiệu quả hơn, đưa ra những quyết định đúng đắn hơn. Vì vậy chăm lo cho sự phát triển trí tuệ của đất nước, mà phản ánh rõ nhất là sự đổi mới sáng tạo mới chính là chìa khóa của CM 4.0. Khi một đất nước được xem là kém cỏi trong Đổi mới/Sáng tạo, thì đồng nghĩa với việc đất nước ấy không thể tự phát triển được. Nó chỉ tồn tại được bằng cách bán cho đến cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, vắt cho đến cùng cực sức cơ bắp để làm thuê cho người khác. Lại càng nguy hiểm hơn khi đã bán hết những thứ đó rồi thì đến lượt thị trường nội địa của sản phẩm trí tuệ cũng bị đem đi bán nốt. Lúc đó thì trí tuệ thật của Việt Nam cũng đi theo sản phẩm biến khỏi quê cha đất tổ, nơi họ không còn mảnh đất dung thân nữa. Những người dân thường không có khả năng bán đi món hàng béo bở là thị trường của trăm triệu con dân nước Việt. Nhà nước kiến tạo cần phải hết sức cảnh giác với kiểu bán như là hàng ảo này mà tác hại thì khôn lường, còn thu lợi cá nhân thì là tiền thật vô cùng lớn ! Còn tác hại cho dân Việt thì thật là khôn lường, biết đâu trong tương lai người dân Việt sẽ được hưởng thành quả của CM 4.0 bằng cách bán lúa, lợn, rau...để nhập về ngắm những con robot có trí tuệ nhân tạo như người thực, kể cả robot tình dục!




[3] https://www.ft.com/content/5120e812-33c2-11e7-99bd-13beb0903fa3?mhq5j=e1: "Mr Dinh’s Ho Chi Minh City administration received a proposal in 2016 from a US company to install a smart traffic system, backed by a $300m loan from Morgan Stanley, according to Vietnamese state media reports.
Mr Dinh’s daughter, who also goes by the name Ly Dinh, began working for Morgan Stanley in 2006, serving in Vietnam as a vice-president from 2009, according to her LinkedIn profile. Morgan Stanley declined to comment."

Chủ Nhật, 18 tháng 6, 2017

Chữ Tin



CHỮ TIN CÒN MỘT CHÚT NÀY / CHẲNG CẦM CHO VỮNG LẠI DÀY CHO TAN?
CHUYỆN THÔI TRỮ GIẾT VUA: Thôi Trữ là tướng quốc nước Tề, giết vua Tề Trang Công xong rồi truyền cho quan thái sử Bá vào chép sử là Tề Trang công bị bệnh sốt rét mà chết . Quan thái sử Bá không nghe, chép vào thẻ rằng:
- "Ngày ất hợi, tháng 5, mùa hạ, Thôi Trữ giết vua là Quang" .
Thôi Trữ nổi giận, giết thái sử Bá . Thái sử Bá có ba người em là Trọng, Thúc, Quí . Trọng lại chép như trước . Thôi Trữ lại giết đi . Thúc cũng chép thế . Thôi Trữ lại giế . Quí lại chép như vậy . Thôi Trữ cầm lấy cái thẻ mà bảo Qúi rằng:
- Ba anh mày đều chết cả, còn mày không sợ chết à ? Nếu mày chịu chép khác đi thì ta tha chết cho .
Quí nói:
- Chép đúng sự thực là chức phận của người làm sử, nếu trái chức phận mà sống thì chẳng thà chết còn hơn! ngày xưa Triệu Xuyên giết Tấn Linh công, quan thái sử là Đổng Hổ cho rằng Triệu Thuẫn là chính khanh mà không biết trị tội qân giặc, bèn chép rằng: "Triệu Thuẫn giết vua là Di Cao" thế mà Triệu Thuẫn không lấy làm quái . Thế thì biết chức phận của người làm sử không thể bỏ được! nếu tôi không chép, trong thiên hạ tất cũng có người khác chép! tôi không chép cũng không có thể che được sự xấu của quan tướng quốc, mà lại để cho thức giả chê cười, nên tôi liều chết mà chép, xin tướng quốc cứ tuỳ ý định đọat!
Thôi Trữ thở dài mà nói rằng:
- Ta sợ nước nhà nghiêng đổ, bất đắc dĩ mà phải làm việc này! nhà ngươi dẫu chép thẳng, thiên hạ cũng xét tấm lòng cho ta!
Nói xong, liền ném cái thẻ đưa trả Quí . Quí cầm cái thẻ đi ra, sắp đến cửa sử quán, lại gặp Nam Sử Thị, Quí hỏi đi đâu, Nam Sử Thị nói:
- Ta nghe nói anh em nhà ngươi đều chết cả, sợ bỏ mất cái việc ngày ất hợi, tháng 5, mùa hạ mới rồi, vậy nên ta cầm thẻ đến để chép .
Quí đưa cái thẻ của mình chép cho Nam Sử Thị xem . Nam Sử Thị mới cáo từ mà về .
Thôi Trữ lấy việc thái sử Quí chép thẻ làm xấu hổ, mới đổ tội cho Giả Thụ mà giết đi .


Ông Dương Trung Quốc: "Bà con Đồng Tâm cần bình tĩnh, hợp tác với cơ quan điều tra"
Ông Dương Trung Quốc.

Ông Dương Trung Quốc cho rằng, việc cơ quan công an Hà Nội tiến hành khởi tố vụ việc ở Đồng Tâm là cần thiết và tất cả cần phải bình tĩnh, hợp tác với nhau.



Việc khởi tố đương nhiên phải làm
Chiều 13/6, Cơ quan cảnh sát điều tra (CA Hà Nội) đã khởi tố vụ án hình sự liên quan việc bắt giữ 38 người thi hành công vụ tại thôn Hoành (Đồng Tâm, Mỹ Đức) để điều tra về tội Bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (theo Điều 123 Bộ luật Hình sự) và Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (theo Điều 143 Bộ luật Hình sự).
Bên hành lang Quốc hội vào sáng nay, đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho biết, đối với vụ việc ở Đồng Tâm thì mọi người đều biết diễn ra như thế nào và câu đầu tiên trong tâm thư của bà con nhân dân ở đây là nhận lỗi với những gì đã làm sai, mong muốn là không truy cứu hình sự.
"Cho nên khởi tố điều tra là cần thiết, để điều tra xem mức độ thế nào trên tổng thể sự việc của nhiều yếu tố khác nhau từ phía người dân, phía cơ quan công quyền.
Sự việc xảy ra rồi, chúng ta không thể bỏ qua được. Việc bà con bắt giữ một số người làm công vụ, kể cả hiện tượng đập phá tài sản, đó là việc bà con đã nhận lỗi. Còn lỗi ở mức độ nào thì đó là công việc của cơ quan điều tra", ông Quốc nói.
Ông cũng chia sẻ thêm: "Hôm qua bà con có gọi cho tôi, tôi khuyên trước hết phải bình tĩnh hợp tác với cơ quan điều tra để làm sáng tỏ vụ việc.
Yếu tố tâm lý rất quan trọng, do vậy tôi rất mong muốn cơ quan Nhà nước bên cạnh việc làm đúng chức trách của mình cũng phải có cách tiếp cận để bà con được yên tâm.
Bởi vì sự ổn định là rất quan trọng. Việc pháp luật vào cuộc là để bảo đảm ổn định bền vững lâu dài, nhưng những vấn đề kết luận liên quan đến đất đai cũng phải làm sáng tỏ, kể cả cách hành xử với cụ Kình cũng phải làm sáng tỏ".
Là người trực tiếp có mặt tại buổi đối thoại và ký vào bản cam kết của Chủ tịch Nguyễn Đức Chung với bà con Đồng Tâm, ông Quốc đánh giá, cam kết đó là giải pháp tình huống.
"Tôi là người có mặt ở đó, tôi hiểu tình huống đó theo cách nói đơn giản là để tháo ngòi nổ sự việc dịu đi.
Chúng ta phải tạo ra môi trường tốt để điều tra cho tốt, đồng thời, khẳng định việc làm của bà con nếu có sai cũng có lý do khách quan và cần làm rõ ở mức độ nào, có truy cứu hay không truy cứu trách nhiệm hình sự", ông nêu.
Ông Dương Trung Quốc cũng nhấn mạnh, việc cơ quan công an tiến hành khởi tố vụ việc Đồng Tâm mới diễn ra như vậy nên tất cả đều phải bình tĩnh, hợp tác với nhau, trên cơ sở đảm bảo ổn định lâu dài, giải quyết một cách toàn diện sự việc, đồng thời, làm cho người dân cảm thấy yên lòng kể cả nếu họ có sai.
"Nhưng theo tôi, xử lý cũng phải làm cho người dân tâm phục khẩu phục", ông nhấn mạnh thêm.
Xem xét trên bình diện pháp luật vụ Đồng Tâm là cần thiết
Cùng nêu ý kiến về việc này, đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) cũng cho rằng, việc xem xét trên bình diện pháp luật vụ việc Đồng Tâm là cần thiết và phải được xem xét một cách công bằng theo Hiến pháp, pháp luật, để bảo đảm quyền và trách nhiệm của tất cả các tổ chức và cá nhân.
Ông Dương Trung Quốc: Bà con Đồng Tâm cần bình tĩnh, hợp tác với cơ quan điều tra - Ảnh 1.
ĐB Lưu Bình Nhưỡng.
"Việc xem xét về mặt Nhà nước là bình thường, nên tôi mong người dân Đồng Tâm bình tĩnh, vì về mặt nguyên tắc mọi công dân bình đẳng trước pháp luật. 
Nếu có sự kiện pháp lý xảy ra, Nhà nước sẽ đứng ra xem xét và căn cứ vào mức độ quản lý đến đâu sẽ có quyết định hợp lý, trên cơ sở có lý, có tình", ông nói.
Cũng là người có mặt trong cuộc đối thoại giữa Chủ tịch Nguyễn Đức Chung với người dân Đồng Tâm, ông Nhưỡng cho biết nội dung mà bà Lan, Bí thư Đảng uỷ xã thay mặt nhân dân Đồng tâm trình bày, điều đầu tiên là nhân dân xã nhận lỗi nhưng mong Đảng và Nhà nước cứu vớt.
"Đây là điều khiến chúng ta suy nghĩ. Các cụ nói đánh kẻ chạy đi không ai đánh người chạy lại. Thứ hai là phải xem xét nguồn cơn của việc phản ứng của người dân. Họ không tự mình gây ra việc xáo trộn này, mong muốn yên ổn làm ăn như những vùng quê khác.
Vì vậy, theo tôi những vấn đề này cần được xem xét một cách thấu đáo", ông Nhưỡng nói và cho biết, việc ông ký vào giấy cam kết của Chủ tịch Nguyễn Đức Chung là chứng thực ông đã có mặt ở Đồng Tâm và chữ ký của Chủ tịch UBND TP Hà Nội là chữ ký thật vì lúc đó không có con dấu.
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) cũng bày tỏ, ông rất chia sẻ tâm tư của nhân dân và cử tri Đồng Tâm.
Tuy nhiên, theo ông, vấn đề khởi tố hay không khởi tố vụ án phải trên cơ sở pháp luật. Nếu có dấu hiệu tội phạm thì bất kể cá nhân, cơ quan, tổ chức nào đều phải bị xử lý, không có trường hợp nào là đặc biệt và ngoại lệ.
Ở góc độ đại biểu quốc hội, là người từng làm việc trong lĩnh vực pháp luật, ông tin rằng pháp luật sẽ có những đại lượng phù hợp, công bằng đối với người có nhiều tình tiết giảm nhẹ, ăn năn hối cải, tự nguyện sửa chữa khắc phục hậu quả cũng như tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm.




Thứ Tư, 31 tháng 5, 2017

Bài thuyết trình về "Văn Chương với Lịch Sử và Khoa Học"







Trong bài trình bày này, chúng tôi sẽ không bàn về tiểu thuyết KIM THIẾP VŨ MÔN, vì chưng tác giả mà bình luận về chính tác phẩm của mình thì thật là vô duyên. Quý vị có thể tìm hiểu về cuốn tiểu thuyết này qua clip ở link : http://nhandantv.vn/toa-dam-hu-cau-va-su-that-trong-tieu-thuyet-v48129
Chúng tôi xin được bàn đến những  luận đề về Khoa Học và Lịch Sử được Văn Chương thổi hồn vào để tái hiện lại thành câu chuyện lịch sử KIM THIẾP VŨ MÔN, sáu trăm năm có lẻ về trước.
(Bài trình bày bằng pptx, đã biên tập lại thành jpeg+text)






Thật bất ngờ, chúng tôi tìm thấy một tài liệu Giáo khoa sáu mươi năm trước của Khu Học Xá Nam Ninh đã từng nhắc đến sự kiện người Việt đã sáng tạo ra súng thần cơ và sau đó nhà Minh xâm lược bắt được Hồ Nguyên Trừng và hàng ngàn thợ Giao Châu về Yên Kinh để chế tạo súng thần cơ cho nhà Minh:






Tất nhiên, tiểu thuyết không phải là Lịch Sử vì ít nhiều phải hư cấu. Những hư cấu này hoăc là để cho câu chuyện được tái hiện đầy đủ, để dựng nên được những nhân vật, thế sự sống động hoặc để kết nối các sự kiện, nhân vật lịch sử lại với nhau. Cũng có những hư cấu để chỉnh lại những điều dường như bất hợp lý trong sử liệu, truyền thuyết. Dưới đây là một vài ví dụ:



Việc người Việt sáng chế ra súng thần cơ, nắm bí quyết luyện thép cứng mà dẻo đã đươc ghi rõ trong sử, sách của Trung Hoa và Việt Nam, đa số các học giả đã thừa nhận. Thế nhưng gần đây có một vài ý kiến lạc lõng của người Trung Hoa, tỏ vẻ nghi ngờ sự thật này. Ví dụ mấy ngay trước đây, có ý kiến như thế này:



Chỉ cần nhắc lại rằng, ngay cả những sách loại Bút Ký đời thường của Trung Hoa vào lúc đó cũng có ghi chuyện đúc súng của người Việt trên đất Trung Hoa, chứng tỏ chuyện này nó hiển nhiên như thế nào rồi. Ví dụ:


Hãy đọc những ghi chép trong bộ MINH THỰC LỤC, quyển sử chép kiểu nhật ký công tác chính thức của triều đình nhà Minh, sẽ càng rõ hơn:



Giai đoạn lịch sử cuộc chiến chống quân Minh sáu trăm năm trước  đã được chính sử ghi chép lại, con dân đất Việt từ trẻ đến già đều đã biết rõ. KIM THIẾP VŨ MÔN chỉ là một quyển tiểu thuyết tái hiện lại câu chuyện về thân phận những anh tài, hào kiệt… bị bỏ quên của đất Việt trong cuộc chiến đó. Vì chưng trên đời này

Thứ Năm, 11 tháng 5, 2017

CÀ PHÊ THỨ BẢY
THƯ MỜI
CÀ PHÊ VĂN HỌC

Anh chị và các bạn thân mến!
Vào 14h30 chiều thứ bảy ngày 20/05/2017
tại SALON VĂN HÓA quán CÀ PHÊ THỨ BẢY,
Số 3A Ngô Quyền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Buổi CÀ PHÊ VĂN HỌC với chủ đề:

VĂN CHƯƠNG VỚI LỊCH SỬ VÀ KHOA HỌC
(về Tiểu thuyết KIM THIẾP VŨ MÔN của Thâm Giang Trần Gia Ninh)

Chủ trì: GS CHU HẢO
Với sự góp chuyện của tác giả Thâm Giang TRẦN GIA NINH

Rất mong anh chị và các bạn đến tham dự.
Hân hạnh được đón tiếp

GĐ CPTB
Dương Thụ
_____________________________________________________________________ 

Thứ Hai, 8 tháng 5, 2017

Văn chương là hồn, lịch sử là cốt







Văn chương là hồn, lịch sử là cốt
(Cảm nhận khi đọc tiểu thuyết HUYỀN THOẠI KIM THIẾP VŨ MÔN)
  NGỤY HỮU TÂM
  • Chủ nhật, 07 Tháng 5 2017 10:23
                    

Tác giả Thâm giang Trần Gia Ninh - Trần Xuân Hoài

Khi cầm quyển sách trên tay và lật giở mấy trang , cảm nhận đầu tiên, như nhà văn Phạm Quang Đẩu đã viết, là “lạ và mới ở một quyển tiểu thuyết Lịch sử, một quyển sách sinh động và hấp dẫn“[1]. Nhà báo và phê bình văn học Hồng Sơn của báo QĐND thì nhận xét là quyển sách “đã dựng lên những thân phận con người những câu chuyện lịch sử lãng mạn, bi tráng, đọc rất hấp dẫn”[2]. Tôi hoàn toàn đồng ý về nhận xét của các anh, đó là Lạ, Mới, Sinh động, Hấp dẫn. Tuy nhiên tôi muốn bổ sung một nhận xét khác nữa, mà các anh chưa đề cập tới.
Trang mạng “Những quyển sách yêu thích -  www.lovelybooks.de”   của nước Đức gần đây có tổ chức  cho độc giả bình chọn các tác giả viết tiểu thuyết lịch sử  hay nhất (Autoren, die die besten historischen Romane schreiben). Tiêu chí hay (tiếng Đức:gut) để bình chọn là „ Những tiểu thuyết lịch sử hay là khi nhà văn dẫn chúng ta lạc vào thời quá vãng và làm cho chúng ta cảm nhận rằng, đúng là lịch sử được tái hiện thực sự chính xác như thế- Historische Romane sind dann gut, wenn die Autoren es schaffen uns in vergangene Jahrhunderte zu entführen und wir dabei das Gefühl bekommen, genau so muss das damals gewesen sein. “[3] . Kết quả bình chọn, thì Alexandre Dumas dù là tác giả lừng danh của những „Ba chàng Ngự lâm pháo thủ“, „Hoàng Hậu Margo“… chỉ được xếp thứ 13. Không có gì lạ, Dumas đã từng tuyên bố:  "Lịch sử là cái đinh, ở đó tôi treo móc những bức tranh của tôi". Aragon với “Tuần lễ thánh” và “Vũ Như Tô” hay “Đêm Hội Long Trì” của Nguyễn Huy Tưởng, “Sông Côn mùa lũ” của Nguyễn Mộng Giác… cũng theo cách hư cấu như vậy. Xếp hạng hàng đầu thực sự hay theo tiêu chuẩn như trên là dành cho những tiểu thuyết lịch sử thực sự, trong đó tác giả tôn trọng, coi lịch sử không phải chỉ là cái đinh, mà là một cơ thể; văn chương chỉ được phép khoác cho nó bộ trang sức hư cấu lung linh đủ để thổi hồn cho cơ thể lịch sử phục sinh như nó đã từng sống mà thôi. Cũng giống như độc giả ngày nay, Maxim Gorky ngày trước đã đánh giá trong văn học Nga, “ Pie Đại đế” của Alexei Tolstoi mới thực sự là tiểu thuyết lịch sử. Nếu độc giả Á Đông tham gia đánh giá, chắc là bộ “Tam quốc Diễn Nghĩa” bảy thật ba giả của La Quán Trung cũng được xếp hạng cao theo tiêu chí Tiểu thuyết Lịch sử thật sự hay này. Dễ hiểu là những tiểu thuyết lịch sử thực sự, khi hư cấu bị tác giả tự hạn chế, là rất khó viết và thành công lại càng hiếm hoi, đặc biệt là trên văn đàn nước Việt xưa nay. Tôi cho rằng, ở một chừng mực nào đó, KIM THIẾP VŨ MÔN đã cố gắng để tiếp cận tiêu chuẩn này.
Nhà văn Phạm Quang Đẩu kể rằng, khi vừa đọc hết quyển sách, nhà nghiên cứu văn hóa, dịch giả Hán ngữ nổi tiếng Trần Đình Hiến đã phải thốt lên “Nguồn tư liệu từ sử sách và điền dã  cực tốt!”.  Quả thật mỗi nhân vật, mỗi câu chuyện của tiểu thuyết đều được xây dưng sống động trong khung cảnh của những sự biến lịch sử thật sự. Đây là một điểm son làm nên giá trị về nội dung của Huyền thoại KTVM. Với một bút pháp văn chương, như nhà báo Hồng Sơn nhận xét, đậm màu của một thời quá vãng, ngôn từ và cách diễn đạt mang dáng dấp xưa mà không cổ, tiết tấu nhanh và tiết giản, khiến cho người đọc bị cuốn hút như được xem một cuốn phim sống động với nhiều scene lãng mạn kỳ thú, kể về những nhân vật và diễn biến lịch sử bi hùng trong cuộc kháng chiến chống xâm lược đầu thế kỷ XV. Sách được viết theo thể chương hồi gồm 14 chương 37 hồi. Thể loại tiểu thuyết này rất thích hợp cho các tiểu thuyết võ hiệp biên niên sử, nhưng rất khó viết cho các loại tiểu thuyết về nhân thế, tình yêu, thân phận con người. Có thể nói tác giả đã khá thành công khi sử dụng thể loại chương hồi khô khan mà vẫn dựng lên được những thân phận, những câu chuyện lịch sử lãng mạn, bi tráng. Nhờ thể loại chương hồi, tác giả không hề phải lộ diện, mà để cho lịch sử và nhân vật tự kể chuyện mình. Người đọc không khỏi ngậm ngùi  cho một tráng sĩ  không gặp chủ cũng không gặp thời như Đặng Dung, đã phải vạch đá ghi những vần Cảm Hoài hào sảng ai oán. Những trường đoạn tả về thác Vũ Môn lồng lộng trong hình ảnh của đôi trẻ Hà Ất-Mai ly “lồ lộ hai tấm thân trần non tơ ríu rít bên nhau mơn mởn căng tràn nhựa, thanh khiết giữa trời mây non nước…“ đã dẫn dắt độc giả vào một mối tình hoang sơ, lãng mạn vô chừng. Có được mối tình như duyên trời định với quận chúa Huy Chân mà dũng tướng Nguyễn Tuấn Thiện đành vì đại nghĩa dằn mình chịu dang dở nhìn nàng  phải lên bành voi về cung thành thân với Lê Lợi khiến ai cũng tiếc nuối.…Đó là những nốt lặng văn chương, những giây phút đắt giá trong cơn lốc vó ngựa dồn dập của sự biến lịch sử.  Nhân vật lịch sử có số phận gây nhiều tranh cãi như Phan Liêu, tuổi trẻ tài cao, lạc lối giữa thù hận và trách nhiêm, cùng với mối tình đam mê oan trái với Xuân Liên cũng được khắc họa rất nổi bật. Giá như tác giả đẩy bi kịch số phận những nhân vật Tuấn Thiện, Phan Liêu,…lên cao trào hơn nữa thì sẽ tuyệt vời hơn ! Và nếu vào tay những cây bút thời thượng, chắc sẽ viết sexy hơn nữa cho hợp trào lưu văn học đương đại (nhưng tôi thì không muốn Trần Gia Ninh viết như vậy)!
Khác với khi đọc các tiểu thuyết khác, đọc KTVM độc giả còn được tiếp nhận nhiều điều bổ ích và lý thú từ kho tàng văn chương, lịch sử, minh triết cổ kim đông tây mà tác giả đã khéo léo lồng ghép vào tác phẩm, cùng nhiều chú giải tỷ mỉ, đến độ mà có cảm tưởng như đang đọc một khảo luận khoa học bằng văn chương.
Tôi rất tâm đắc với nhận xét của nhà bình luận Nguyên Hải trên tờ Tia Sáng, khi thốt lên “tổ tiên ta giỏi quá”. Còn nhà văn Nguyễn Thế Hùng trên báo Văn Nghệ Công An đã viết rất chí lý rẳng  đọc Kim Thiếp Vũ Môn “ để  tin và yêu thêm đất nước mình”
Ngay cả chữ KIM THIẾP ở tên sách cũng chỉ được giải mã khi ai đó đã đọc hết quyển sách. Cũng không có gì lạ, vì tác giả vốn dĩ là một nhà khoa học và ông coi đây là một tiểu thuyết khảo luận, học thuật. Tác giả còn lo rằng, vì thế mà với nhiều độc giả, quyển sách này có thể sẽ rất khó đọc. Tôi, người viết bài này, vốn dĩ cũng là một người cùng nghề làm khoa học tự nhiên như tác giả, cho nên rất hiểu tâm trạng và cảm xúc của một nhà khoa học toán lý cầm bút, luôn tự biết mình là kẻ ngoại đạo văn chương. Vì vậy, dù trong lời Cẩn Bạch, tác giả thổ lộ rằng “chỉ mong góp được vài mẩu vụn vặt cho ai đó khi gẫu chuyện với  tri kỷ mà thôi “ . Tôi thì không nghĩ thế mà cho rằng mọi độc giả đều có thể và nên đọc quyển tiểu thuyết lịch sử có phần độc đáo này và chắc chắn sẽ không thất vọng vì sự hấp dẫn, kỳ thú của quyển sách mà tác giả Thâm Giang Trần Gia Ninh đã mượn văn chương để thổi hồn cho lịch sử sống động và còn gửi gắm nhiều hơn thế, tùy cảm nhận của từng người đọc... Có bạn đọc kể rằng, sau khi đọc xong quyển sách quá hấp dẫn này, liền thực hiện chuyến hành hương về Hoan Châu, đến tận đôi bờ sông Lam, sông La, ngược lên thung lũng Ngàn Sâu, Ngàn Phố để chiêm bái các địa danh, chứng tích và kỷ niệm của lịch sử đã trải sáu trăm năm có lẻ mà quyển sách đã kể lại. Đó có lẽ là thành công ngoài mong đợi của bất kỳ tác giả nào. Và cũng nên nói thêm, trong tình trạng  văn đàn  hiện nay, việc nhà xuất bản Văn Học cho ra đời  quyển tiểu thuyết “Kim Thiếp Vũ Môn” quả là có con mắt xanh, một điểm son đáng ghi nhận. Chỉ tiếc là số lượng in quá khiêm tốn, khiến độc giả nay không thể tìm đâu ra sách, nhiều nhóm phải photocopy để chuyền tay nhau đọc.




[1]  Theo bài bình luận của nhà văn Phạm quang Đẩu về quyển sách “Huyền thoại KTVM” đăng trong Bán Nguyệt San "TINH HOA VIỆT" trang 15, số 6, ra ngày 25/6/2015).
[2]  Hồng Sơn,Đọc HT KTVM: Một khúc bi tráng,Sự Kiện& Nhân Chứng ,báo QĐND, trang 39
[3] http://www.lovelybooks.de/autoren/historische-romane/Autoren-die-die-besten-historischen-Romane-schreiben-464890264/


Tường thuật cuộc tọa đàm về Tiểu thuyết Lịch sử "KIM THIẾP VŨ MÔN" tại Đại Học KHXH&NV-ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI



07/05/2017
Ngụy Hữu Tâm
Cuộc tọa đàm, diễn ra sáng 5.5.2017 tại Khoa Văn, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội, đã thành công hết sức tốt đẹp.
Từ trái qua: GS.TS Trần Ngọc Vương, Trần Gia Ninh, GSTS Trần Nho Thìn

Cuộc tọa đàm „Hư cấu và sự thật trong tiểu thuyết lịch sử“ do Khoa Văn, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội, và Nhà xuất bản Văn học đồng tổ chức. Đây có thể nói là một trường hợp hy hữu trên văn đàn Việt nam hiện nay khi một quyển sách ra đời thầm lặng cách đây hai năm, của tác giả Thâm Giang Trần Gia Ninh, một cái tên lạ hoắc trong giới văn chương, lại gây được sự chú ý của người đọc, của các văn sĩ và của giới học thuật. Thật ra thì tác giả quyển sách không phải là xa lạ, ông vốn là một nhà khoa học khá nổi tiếng, nguyên là Viện trưởng Viện Vật lý ứng dụng thuộc Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ VN.
Ông tên thật là Trần Xuân Hoài, lấy bằng Tiến sĩ và Tiến sĩ Khoa học (Dr.habil) tại trường Đại Học Humboldt, Berlin, từng là Giáo sư thỉnh giảng (visiting Professor) của nhiều trường đại học châu Âu.
Rất nhiều những nhân vật tên tuổi, nổi trội trong văn chương, học thuật đã đến dự và phát biểu, tham luận, tranh luận rất sôi nổi.
Mở đầu, TS. Nguyễn Anh Vũ, Giám đốc Nhà xuất bản Văn học, vui mừng thông báo, sau hai năm, cuốn sách „Huyền thoại Kim Thiếp Vũ Môn” đã được tái bản.
TS. Nguyễn Anh Vũ, Tổng Giám đốc NXB Văn Học
GS. Trần Ngọc Vương, chủ toạ cuộc tọa đàm, giới thiệu sơ lược về tác giả cuốn tiểu thuyết. Ông cho biết, tác giả xuất thân gia đình Nho học lại có thời gian dài tuổi thơ học ở Lư Sơn và Quế Lâm, Trung Quốc nên có vốn Hán văn, lại thông thạo nhiều ngoại ngữ phương Tây cho nên có nhiều điều kiện để tích lũy kiến thức, tư liệu văn hóa. Là nhà khoa học tự nhiên có nhiều công trình khoa học giá trị, đồng thời là nhà báo với nhiều bài báo nhân học văn hóa, như những công bố gần đây của ông về mối liên hệ Bách Việt - Hán đã tạo nên những cuộc tranh luận sôi nổi. Tác giả là nhà khoa học phản biện thẳng thắn, quen thuộc của giới trí thức nước nhà. Như nhiều khoa học lớn tuổi khác, bên cạnh chuyên môn lại hết sức đam mê văn học và dù viết tiểu thuyết này ở tư cách là nhà văn nghiệp dư, vẫn hết sức thành công. GS Vương đánh giá đây không phải chỉ là một tác phẩm hư cấu văn học mà còn là một giả thuyết khoa học được trình bày dưới hình thức tiểu thuyết lịch sử.
GS. Trần Nho Thìn (Bộ môn Văn học Trung đại): Cuốn tiểu thuyết không dễ đọc, nhưng hấp dẫn và gợi cho ta suy nghĩ mới về lịch sử, chẳng hạn vì sao Lê Lợi thắng, GS Thìn nói: "Lịch sử là tài sản chung của mọi người, nói lịch sử là nói sự thật. Nhưng tiểu thuyết lại đòi hỏi phải hư cấu. Vậy hư cấu thế nào thì vừa? Có lẽ nên hư cấu sao cho độc giả đã bắt đầu đọc là muốn đọc tới cùng, khi ấy họ không còn câu nệ lắm với sự thật lịch sử".
Nhà Hán học, dịch giả Trần Đình Hiến (đã dịch rất nhiều sách của Mạc Ngôn như „Báu vật của đời“, „Đàn Hương Hình“...) với trải nghiệm 70 năm sống và nghiên cứu ở Trung Quốc, đánh giá tác giả có kiến thức địa lý tự nhiên và nhân văn vùng miền rất tốt, đã nghiên cứu kỹ cổ sử Trung Quốc. Còn về hư cấu: Tam Quốc là 70%, thậm chí 90% nên hư cấu và lịch sử là đa dạng, được phép. Tuy nhiên hư cấu như Chính phủ Trung Quốc đang làm từ nhiều năm nay như đề nghị UNESCO công nhận Vua Hùng là ở Vân Nam, Trống đồng không phải ở Đông Sơn mà là ở Trung Quốc... thì không thể chấp nhận được.
Nhà Hán học, Dịch giả Trần Đình Hiến
GS. Trần Đình Sử (ĐHSP HN) cho biết: Với tư cách là một người đọc ông đã rất hứng thú khi đọc vì hết sức hấp dẫn, có cái nhìn mới về lịch sử Tàu xâm lược, về Lê Lợi khi chú ý đến yếu tố vũ khí. Tác giả đã dẫn giải nhiều tư liệu ghi trong Minh thực lục, Minh Sử chí. Đặc tả về thác Vũ Môn, gợi lại cội nguồn của xứ sở nhà chế súng Cao Thắng... Rất nhiều tiểu thuyết hiện nay, độc giả thường chỉ đọc mấy trang đầu rồi bỏ. Cuốn tiểu thuyết này thì lại khác, dù không dễ đọc, nhưng không thể bỏ.
GSTS Trần Đình Sử (ĐHSP)
Nhà giáo kiêm Sử gia Vũ Thế Khôi nói rằng ông rất thích thú và tin cậy khi đọc cuốn sách này. Tư liệu điền dã và lịch sử rất công phu. Theo ông Dã sử cũng là đối chứng cho lịch sử. Quyển sách này là một xu hướng mới cho tiểu thuyết lịch sử Việt Nam.
Nhà giáo kiêm Sử gia Vũ Thế Khôi 
Nhà phê bình nghệ thuật Nguyễn Văn Thành (nguyên phó Viện trưởng viện Sân khấu và Điện ảnh) kể rằng rất khó tìm mua quyển sách này. Ban đầu, ông không biết tác giả là ai. Nhiều người, nhiều nhóm chuyền tay nhau đọc những bản copy.
Nhà phê bình nghệ thuật Nguyễn Văn Thành (nguyên phó Viện trưởng viện Sân khấu và Điện ảnh)
Bản thân ông cùng nhiều người bạn sau khi đọc xong đã từng nhiều lần rủ nhau lần về vùng Hoan Châu chiêm bái những địa danh, chứng tích đã được mô tả trong tiểu thuyết. Nhiều người yêu thích vì nó nói lên lòng yêu nước, lòng yêu quê hương. Có bạn đọc bình dân đã mua cả chục cuốn để cho bè bạn.
Đại tá, nhà văn Phạm Quang Đẩu
Bình luận của nhà văn Phạm Quang Đẩu vắn tắt nhưng hàm xúc: Ông đánh giá hết sức cao cuốn sách. Đó là một quyển tiểu thuyết lịch sử LẠ, MỚI, SINH ĐỘNG, HẤP DẪN. Quyển sách là một hiện tượng bất ngờ, thú vị cho nền văn học nước nhà hôm nay.
TS. Nguyễn Thế Hùng, một nhà kỹ thuật, kiêm nhà văn, nhà báo phát biểu: Ông ấn tượng về con số 6: những sự kiện hủy diệt văn hóa lần thứ nhất 600 năm  trước (1407-2017) thời Nhà Minh và sự hủy lần thứ hai 60 năm qua (1957-2017) thời CCRĐ-Nhân văn Giai Phẩm. Bí quyết trường tồn của văn hóa Việt là gì?
Nhà NC Văn hóa, Sử gia Bùi Thiết (đang phát biểu)

Nhà nghiên cứu Văn hóa Sử Bùi Thiết: Tiểu thuyết này đúng là một công trình khoa học lịch sử. Tác giả hiểu rõ sử-địa địa phương. Những tư liệu về sắt (sinh thiết-thép), những quê hương của Mỏ sắt Thạch Khê, của vùng Vân Tràng thợ rèn, trung tâm luyện sắt xưa của Việt thường. Nên đọc cuốn sách và quảng bá cho con cháu đọc.
TS Trịnh Văn Định, p Trưởng phòng NCKH, Đại học KHXHNV
TS. Trịnh Văn Định kể những chi tiết khi đi tìm quyển sách theo dư luận lan truyền, tìm đọc bản photo của cuốn sách, lần mò các nguồn tin để tìm ra được tác giả và từ đó đã mới có dịp gặp gỡ trao đổi trực tiếp.
GSTS Nguyễn Bá Thành, Bộ môn Văn học Hiện Đại
GS Nguyễn Bá Thành (Bộ môn Văn học hiện đại) kể rằng ông đã đọc hết quyển sách (bản photocopy) và rất thú vị khi được đọc những mô tả văn chương chính xác, tuyệt vời về thác Vũ Môn, về núi Giăng Màn hùng vĩ, về sông Ngàn Sâu hung dữ và thơ mộng... Ông đã bỏ dở buổi chấm luận án tiến sĩ để về cuộc tọa đàm, chỉ vì lý do đơn giản Vũ môn, Giăng Màn, Ngàn Sâu chính là quê hương của ông. Ông muốn biết ai là tác giả của quyển sách. Hóa ra hai người là cùng quê, sống rất gần nhau mà bây giờ mới biết nhau. Sáu bảy mươi năm ly tán, âu cũng là số phận chung!
P GS Phạm Văn Thach., Chủ nhiệm Khoa Văn Học, tổng kết tọa đàm
PGS Phạm Xuân Thạch kết thúc buổi tọa đàm với kết luận tiểu thuyết viết về cổ sử Trung Quốc và Việt Nam, chứng minh được rằng dù bị ngàn năm độ hộ, văn hóa Việt Nam vẫn tồn tại. Cuốn sách còn đi được vào những góc khuất lịch sử, nêu lên được những vấn đề lớn, nói lên được giá trị của tiểu thuyết.
Phạm văn Thiều, TBT Vật lý và Tuổi trẻ


TS. Ngụy Hữu Tâm, nhà Vật lý kiêm nhà dịch thuật, viết văn

Trung Tá Minh Ngọc, P GĐ Bảo tàng Quân sự

Nhà dân tộc học Tạ Đức

GSTS Trần Nho Thìn

GSTS Trần Ngọc Vương

Đại Tá Mạnh Kính

Trao đổi ngoài hội trường

Trên sân trường Đại Học KHXH&NV, Đại Học QG Hà Nội

Trong buổi tọa đàm, tôi, Ngụy Hữu Tâm cũng đã có một bài tham luận ngắn, với nhan đề “ VĂN CHƯƠNG LÀ HỒN, LỊCH SỬ LÀ CỐT”, xin chép ra đây hầu quý vị.
(Bài tham luận này đăng trên TẠP CHÍ VĂN HÓA NGHÊ AN, xin mời đọc ở bài tiếp-Tran Gia ghi chú)

Nguồn: (https://boxitvn.blogspot.com/2017/05/ve-cuoc-toa-am-hu-cau-va-su-that-trong.html)
Ảnh của nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Định